Developed by JoomVision.com

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Bilgisayar Destekli Sınav

Türkçeyi yeni öğrenenlere yönelik bilgisayar teknolojisini nasıl kullanabiliriz? Y.T.Ö’de (Yabancılara Türkçe Öğretimi) bilgisayar destekli sınav hazırlanması nasıl olmalıdır? Ne tür programlar kullanabiliriz? Bu sınavların yeni öğrenenlere ne gibi faydaları ve zararları vardır? Sahada kullanılan tecrübe edilen bu soruların cevaplarını...

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Bilgisayar Destekli Sınav

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Drama Tekniğinin Rolü

Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde genellikle öğretmen merkezli ve dilbilgisi odaklı geleneksel teknikler kullanıldığı için dilin en önemli işlevlerinden biri olan iletişimsel boyut göz ardı edilebilmektedir. Bu yüzden yabancı öğrenciler Türkçeyi öğrenirken, geleneksel metotların kullanımında kendilerini güvende hissetseler...

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Drama Tekniğinin Rolü

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Video

Dünyada üç bine yakın dilin bulunmasına karşın ikinci dil olarak öğrenilen dillerin sayısı oldukça azdır. Bir dilin başka milletler tarafından öğrenilmesini önemli kılan ölçütlerin başında o dili konuşan ülkenin politik, kültürel, ticari ve ekonomik durumu gelmektedir. Dünyada en çok öğrenilen diller arasına Türkçe girmektedir....

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Video

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Metodoloji

Yabancılara Türkçe öğretiminde yaklaşım, yöntem ve teknik konuları, çok üzerinde durulmayan ve tartışılmayan hususlardır. Oysa bu yeni ve önemli alanda çok hızlı gelişmeler olmakta ve Yabancılara Türkçe öğreten merkezler hızla çoğalmaktadır. Modern iletişim araçlarının da hızla yer almaya başladığı ikinci dil öğretiminde...

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Metodoloji
Developed by JoomVision.com
  • YENİ -
Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretimi: Yabancılara Türkçe Öğretiminde Bir Uygulama-Türkçe İle Bir Kahve Molası - Çarşamba, 22 Ocak 2014 15:16
Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretimi: Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Türkçe Öğrenme Nedenlerine İlişkin Bir Durum Çalışması - Pazar, 24 Kasım 2013 13:09
Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretimi: Yabancılara Türkçe Öğretiminde Ses Ve Yazı Öğretimi Ve İşlevi - Çarşamba, 02 Ekim 2013 22:02
Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretimi: Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Sözcük Öğretimi Üzerine Bir Değerlendirme - Cuma, 20 Eylül 2013 22:15
Dil Üzerine Yazılar: İnternette Türkçe Kullanımı Sorunları - Cuma, 06 Eylül 2013 21:49
Orange Violet Blue

Siteden tam faydalanmak için: Kayıt olunuz-Sign Up

Arabic English French German Greek Japanese Russian Spanish

    facebook-icon     twitter-icon

Kompozisyon Dersi

Kompozisyon, öğrencilere, tecrübesine sahip oldukları, ilgilerini çekebilecek konularda yazdırılmalıdır. Yazılan ürünlerin bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır. Öncelikle öğrencilerde kendine güven duygusunun geliştirilmesine çalışılmalıdır.

Kompozisyon derslerinde öğrencilere bazı bilgiler dikte ettirip, bir örnek okunarak arkasından benzer metinler yazmalarını istemek sıkça rastlanan bir durumdur. Ama aslında kompozisyon derslerinde de öğrencinin bazı bilgilerle birlikte işlenecek konunun bilincine ermesi ve onu kavraması esas olmalıdır. Bunun için de soru cevap metodunu kullanmak yerinde olur.

İşlenecek konu bir yazılı kompozisyon çalışması, sözgelimi “hatıra” ise, öğretmenin hatıra türüyle ilgili bilgilerin tamamını derleyip belli bir metne yönelik olarak soru durumuna getirmesi, derste ele alınacak olan metnin öğrenciye iyice sezdirilip kavratılmasından sonra konu ile ilgili bu soruların öğrencilere yöneltilip cevaplarının buldurulması, bu şekilde öğrencilerin o türün bilincine varmalarını sağlaması gerekmektedir. Daha sonra bu türle ilgili küçük bir örneği öğretmenin bütün samimiyetiyle öğrencilerine anlatması, sonra öğrencilerine söz vererek başlarından geçen bir olayı onlara anlattırması daha sonra da yazmalarını istemesi yerinde bir hareket olacaktır.

İşlenecek konu bir sözlü kompozisyon çalışması, mesela “tartışma” ise, öğretmen herhangi bir bilgi vermeden, öğrencilerden daha önce belirlenecek bir konu üzerinde sınıf içinde bir tartışma yapılmasını isteyebilir. Kendisi tartışma ile ilgili, kompozisyon kitaplarından derlediği bilgileri örnek uygulamaya yönelik sorular haline getirerek sınıf içinde öğrencilere yöneltir. Böylece alınan cevaplar toparlanarak tartışmanın (münazara) ne olup ne olmadığı öğrenciler tarafından kavranmış ve aynı zamanda tartışmanın değerlendirilmesi gerçekleştirilmiş olunur. İkinci ders, aynı tartışma tekrarlandığında arzulanan sonuca büyük ölçüde ulaşıldığı görülebilir.

Mesela bir dilekçenin yazdırılması öğretilecekse, öğretmen sınıfa bir örnekle girmelidir. Dilekçedeki dileğin ne olduğu sorularla öğrencilere sezdirildikten sonra öğretmen daha önce bu konu ile metne dayalı olarak hazırladığı sorularla bir dilekçede nelerin bulunması gerektiğini ifade, biçim yönleriyle öğrencilere tek tek buldurmalıdır. Öğrenci bunu kavradıktan sonra, örnek yazdırılmaya geçilmelidir. Daha sonra sonuçlar üzerinde değerlendirmeye gidilmelidir.

Bilgilerin peşinen takrir edilere örnek yaptırılması yoluyla neticeye gidilemeyeceği, bugün herkesçe bilinen, tartışılmaz bir gerçektir.


Kompozisyon öğretiminde dikkat edilmesi gereken hususlar:


  • Öğrenci, yazacağı veya anlatacağı konunun bilgi ve tecrübesine sahip olmalıdır. (Öğrenciye hiç ilgisini çekmeyen bir konuda kompozisyon  ödevi verilmemeli, kendi dünyasından bir şeyler ifade edebileceği, kendi düşünce veya tecrübelerini anlatabileceği  bir konu seçimi yapılmalıdır. ) Öğrenciye kendi kişiliğine uygun, bütün kabiliyet ve ilgilerini üzerinde toplayabileceği konuları seçme imkanı verilmelidir.


  • Öğrenci, yazısını kendisinin de kabul etmiş ve benimsemiş olacağı bir maksat için yazmalıdır. (Bu maksat bir kitap oluşturma, gazete-dergi çıkarma, antoloji ya da ansiklopedi yazma gibi şeyler olabilir. Sınıf veya okul gazete, dergisi ya da küçük, belli konularla sınırlanmış kitaplar, antolojiler gibi...) Büyükler bir gazete veya dergide yayınlamak, bir kitap meydana getirmek için yazarlar; herhangi bir toplulukta bir şey anlatmak, düşüncelerini açıklamak, fikirlerini veya kanaatlerini kabul ettirmek için konuşurlar. Öğrencilerin dille ilgili çalışmaları da böyle canlı bir etkinlik halinde olmalı, böyle bir canlılık taşımalıdır.


  • Öğrenci, yazmadan evvel yazısının konusuna karşı muhakkak bir alaka duymalıdır. (Kompozisyon yazdırılmadan önce sınıfa konuyla ilgili sorular yöneltilir. Herkesin fikri alınır. Çocukların fikirlerini geliştirici açıklamalar yapılır. Araştırma yapmaları sağlanabilir...) Dilin en önemli fonksiyonu görülen, duyulan, düşünülen, arzu, niyet, ümit ve tahayyül edilen şeyleri, kısaca yaşanılan iç ve dış hayatı ifade etmektir. Bu anlamda çocuğun yazacağı konu hakkında bir bilgi, tecrübe ve anlayışı olmalıdır. 7- 15 yaş arasında, herhangi bir mevzu üzerinde yazmadan evvel sınıfça konuşulması, öğretmenin çocuklara dimağlarını tahrik edecek şekilde sualler sorması, yahut tartışma ortamı yaratması gibi etkinlikler yazılı kompozisyon için bir hazırlık safhası teşkil edebilir. Açıklamalar, kısa konuşmalar, şahsi tecrübeler, hikayeler, okunan şeyler üzerindeki anlatma faaliyetleri de öğrencilerin doğru maksada uygun konuşma kabiliyetlerini geliştirecektir.


  • Öğretmen dil ve kompozisyon çalışmalarının çocuğu ulaştıracağı gayeleri evvelden iyi bilmeli, tesbit etmeli ve çocuğa da bunu duyurmalıdır.



  • Futbol oynayarak, yüzme yüzerek öğrenildiği gibi, yazmak da yazarak bilfiil öğrenilir. Öğrencilere bunun için bol tatbikat lazımdır. (Her hafta bir kompozisyon yazdırmak, günlük tutmayı teşvik etmek gibi...)


  • Çocuk yazısına karşı bir mesuliyyet duygusuna erişebilmelidir. (Yazdığının iyi olması için gayret sarfetmeli. Bunun için yazı sınıfta okunup diğer arkadaşlarına eksikleri ve güzel yanları tesbit ettirilebilir. Öğretmen sınıfta iyi bir kompozisyonun nasıl olması ve nasıl olmaması gerektiği hususunda yeterince durursa öğrenci kendi yazdıklarını değerlendirme, düzeltme mesuliyyetini kazanır.) Öğrencilerde yalnız zihni hayatı veya ifade kabiliyetini geliştirmek yetmez. Onları, kendi kendilerine gelişmelerini devam ettirebilecekleri bir kabiliyete de eriştirmek lazımdır. Bunun için de çocukta doğru ve yanlışın, iyi ve kötünün ne olduğunu anlamak, bunları birbirinden ayırmak kabiliyetini de geliştirmek, yazısına karşı bir mesuliyyet duygusu uyandırmak gerekir.


  • İyi yazabilmek için çocukta kendine güven duygusu uyandırılmalıdır. (Özellikle yeni başlayan öğrencileri kompozisyonlarının bütün yanlışlarını göstererek yıldırmamalı, çocuğun seviyesine göre düzeltmesi gereken en önemli yanlışlar üzerinde durulmalıdır. Bu cümleden olarak önce konu bütünlüğü, anlatımın düzenli ve planlı olması daha sonra dil ve gramer yanlışları ele alınmalı denilebilir.)


  • Öğretmen yetiştireceği sınıfın seviyesini ve ihtiyaçlarına göre bir metod hazırlamalı ve öğretimi bu metodla tesbit edilmiş olacak muayyen etaplara göre yapmalıdır.


  • Zihni hayatın gelişmesiyle düşünmeyi öğrenen bir insan, aynı zamanda planlı düşünmeyi de öğrenmiş sayılır. Bu itibarla çocukların yazılarında muhakkak bir plana göre yazılmış olma şartı aranmalıdır. Ya, yazmaya başlamadan evvel plan yapılır, yahut, zihin konu üzerinde doğrudan doğruya planlı düşünmeye alışmış bulunur. Fakat, umumiyetle düşünmeyi öğrenme safhasında bulunan öğrenciler için yazıya başlamadan plan yapmak tavsiye edilmektedir.


  • Öğrencileri, kendi dil düzeylerine uygun, yaşantılarına dayalı yazılar yazmaya özendirmek gerekir. Öğrenci , yazılarını, yetişkinlerin dilini taklit etmeden, basmakalıp cümleler kullanmadan, doğal ve samimi bir şekilde yazmak hususunda çaba sarfetmelidir. Örneğin evlerindeki köpekleri hakkında bir tasvir yazmaları istenmişse, öğrenci de “Köpek yararlı bir hayvandır. Kuyruğu vardır. Dört ayaklıdır...” gibi cümleler yazmşsa onu uyarmak gerekir. Bunun gibi herkesin bildiği şeylerin değil de, o köpeğe ait ayırdedici özelliklerin anlatılması gereği vurgulanmalıdır. Aynı şekilde “Sonbahar gelince ağaçlar yapraklarını döker.”ya da “Kış gelince paltolarımızı giyeriz.”gibi basmakalıp cümleler yazan öğrencileri ikaz etmeliyiz. Çünkü bu cümleler çocuğun kendi yaşantısını yansıtmamaktadır. Bunun yerine öğrenci sonbahar mevsiminin ruhunda uyandırdığı duyguları yazabilir. Yazılı anlatım konuları mutlaka çocuğun çevresine, yaşantısına dayandırılmalı; yani gördüğü, dinlediği, içinde yaşadığı konular olmalıdır.


  • Yazılı kompozisyon “Birlikte yazma” ve “Bireysel yazma” şeklinde iki bölümde incelenebilir.

Birlikte yazma, yaşanmış bir olayı, öğretmenin rehberliğinde, sınıfça ve ders içinde yazmaktır. Böyle bir çalışma için seçilecek konunun öğrencinin yakın çevresinden ve hayatın içinden olması çok faydalıdır. Birlikte yazmaya geçilmeden önce öğrencilerin olayla ilgili duygu ve düşüncelerini anlatmaları için soru sorarak uygun ortam sağlanmalıdır. Öğrencilerin meseleyi yazıdan önce sözlü olarak anlatmaları önemlidir. Çünkü doğru düşünme ve düzgün yazı yazma konuşmayla yakından ilgilidir. Çocuğa yaşadığı bir olayı sözle ifade etme imkanı verilirse cümleleri daha düzgün yazacaktır. Bunun diğer bir yanı yaşantının bireyde daha etkin ve derin etki yapması, seslerin imgelerinin de kazanılması yazmaya olumlu yönde etki edecektir.

Bireysel yazma, öğrencilere verilen bir konuyu kendi duygu ve düşünceleri çerçevesinde evlerinde yazmalarını istemektir.


  • Öğretmenler, öğrencilerin yaş ve seviyelerine göre derece derece, hayatları, faaliyetleri ile bağlı olabilecekleri ve alaka duyabilecekleri bir takım konu grupları hazırlayabilirler. Çocuğun hayatı ile bağlandığı ilk muhit ev muhitidir. Böylece birinci konu grubu “aile ve ev” olabilir. Bundan sonra da fikir vermek için şu konu grupları sıralanabilir: okul, arkadaşlık ve sevgi, spor ve seyahat, şehir-kasaba, vatan ve millet, tabiat ve kainat, sanat ve kültür, ilim ve medeniyet, serbest konular. Şüphesiz öğretmen öğrencilerini iyi tanırsa onlara daha iyi konu grupları hazırlayabilir. Yalnız bu grupların her birinde toplayabileceği ( 10 -20 - 30 - 40 ) konu ( mücerret, müşahhas, tasvir, hadise, fikir, duygu ) çeşitli tiplerden olmalıdır. Öğrenciler kendi sınıflarına ve seviyelerine göre her gruptan seçecek konu bulabilmelidir. Böylece öğrenciler, mesela yirmi beşer konuluk gruplardan onar konu seçmek suretiyle 20-30 konuluk konu listelerini hazırlarlar. İşte, bir sene içinde her öğrencinin üzerinde çalışacağı konu kendi listesindeki konulardan olacaktır.


  • Üzerinde  çalışma yapılabilecek başlıca kompozisyon çeşitleri  şunlardır:


a-      Hikaye etme

b-      Tasvir, karakter tasvirleri

c-      Gezi

d-     Skeç

e-      Tiyatro, dramatizasyon

f-       Rapor

g-      Özet

h-      Açıklama

i-        Mülakat

j-        Mektup

k-      Tartışma

l-        Makale

m-    Deneme

n-      Tenkit ve Tahlil

  • o-      Konferans

p-      Günlük


Bu çeşitlerin içinde bir kısmı yalnız yazılı veya sözlü  kompozisyon çalışmaları için kullanılabileceği gibi, bir kısmı da hem yazılı hem de sözlü çalışmalara uygundur. Çalışmaları her iki bakımdan yürütmek, sınıf ve okul şartlarına, bir yıllık ders proğramına göre ayarlamak öğretmenlerin işidir.

Sözlü ve yazılı kompozisyonu birleştirmek için yapay tedbirlere pek lüzum yoktur. İkisi de aynı nihai amaca yönelir. Zihni hayatın inkişafı meselesine dayanır. İkisi de düşünce ve ifadenin gelişmesini sağlayacak yollardır.


Kompozisyon Öğretiminin Dilbilgisi ve Edebiyatla ilişkisi:


  • Dilbilgisi öğrencinin anlama ve ifade kabiliyetine doğrudan doğruya tesir edecek ve onları geliştirecek şekilde ele alınmalı; öğretim ve uygulaması buna göre ayarlanmalıdır. Bilgi iyi öğrenilmediği taktirde faydalı olamaz. Kullanılmayan bilgi de faydalı olmaz. Bu itibarla dilin gramer şuurunu kazandırmak lazımdır. Fakat, gramer herşeyden önce, doğru ifade hususunda yardımcı olacak şekilde okutulmalıdır.


  • Edebi metinler üzerindeki çalışmaların kompozisyona yardımı, bol edebi metin, eser okumanın yazma kabiliyetini geliştirme bakımından en etkili yollardan biri olduğu kabul edilmekle beraber kompozisyon doğrudan doğruya edebiyat sayılmaz. Umumiyetle kompozisyon çalışmalarının ulaşması gereken nihai hedef şiir, hikaye yazmaktan ziyade  iyi deneme yazmak, duygu ve düşüncelerini doğru ve net bir şekilde ifade edebilmektir.


Kompozisyon yazarken düşülebilecek hatalar:

  • Yapılmayan, okunmayan, görülmeyen şeylerden bahsetmemeli. (Mesela; çocuk eski edebiyatı incelemediğine göre, “Eski edebiyatı tedkik ettiğimiz zaman...” dememelidir.)
  • Kompozisyon, bir konu üzerine şahsi düşüncelerin ifadesidir. Bunun için “Ben düşünüyorum, bana göre” gibi sözlere gerek yoktur.
  • Bir sözün manasını aynı anlama gelen kelimelerle tekrar etmemelidir.
  • Lüzumsuz bağlaç ve edatlar kullanılmamalı, uzun bileşik cümleler yerine kısa ama sağlam ve doğru cümleler tercih edilmelidir.
  • Soyut kelimeler yerine somutları kullanılmalı. Mesela; “iyi çocuk” deyip geçiştirilmemeli, yapılan iyilik ne ise o anlatılmalı.
  • Lüzumsuz, manaya bir şey ilave etmeyen sıfatlar kullanılmamalı.
  • Hazır, basmakalıp ifadelerden kaçınmalı.
  • Yazıyı yazdıktan sonra bir kere de yüksek sesle okumalı. Çünkü, gözün görmediğini kulak yakalayabilir. Böylece atlanılmış kelimeler, eksik kalmış cümleler ve anlatım bozukluklarının farkına varılır. Belli durak yerlerine nokta, virgül, noktalı virgül gibi işaretler konmamış ise farkına varılır ve düzeltilir. Aynı şekilde cümlelerin çok uzun veya çok kısa olduğu, monotonluğu, hep aynı tarzda başlaması veya bitmesi de fark edilir.
  • Aynı tip cümleleri arka arkaya tekrar etmemeli, çünkü cümlelerde çeşitlilik ve dinamiklik olması lazımdır.
  • Yazmak için herkes bildiği ve sevdiği konuyu seçmelidir. Aynı konuyu başkaları da yazabileceği için, herkes kendi yazısının en iyi olmasına çalışmalıdır.
  • Yazı kendisini az çok orjinal yapacak hususiyete sahip olmalı. Bu, yazının, yazanın kendisine ait olması demektir.
  • Herkesin bildiği güzel bir olayı, rivayeti kullanıyorsanız, bunu farklı bir şekilde takdim etmek gerekir. Ya farklı bir ders, farklı bir sonuç için kullanmalı; ya da değişik bir şekilde sunmalı..
  • Ahlaki nasihatların basmakalıp, günlük ifade şekillerini almamalı, hiç bir zaman herhangi bir hususta kendinizin başkalarından daha iyi olduğu tesirini, açık veya gizli surette meydana getirmemelisiniz. (İşte arkadaşlar buna göre siz de şöyle yapın, böyle yapın gibi şeyler söylenmemeli.)
  • Kaba ve yakışıksız ifadeler kullanmamalı, sun’i bir hava, süs ve sahte tavırlar içine girmemeli.
  • Birinci hedef, bilhassa ilk yıllarda , doğru yazma ve konuşmaya karşı bir alaka ve heves uyandırma olmalıdır. İkincisi rahat, akıcı konuşma ve yazma olmalıdır.
  • Dil yanlışları üzerinde fazla durmak çocuğun zihnini konudan uzaklaştırır, dil üzerine çevirir. Bunun için ilk umumi hedef çok yazdırmak olmalıdır. Öğrenci yanlış yapınca telaşlanmamalı. Yazmaya karşı canlı bir arzu meydana getirdikten sonra yazının vasfını yükseltmek ikinci hedef olmalıdır.
  • Konu birliği olmalı. Öğrenciye “Bu nokta konu ile alakalı mı?” diye sormak ve tartışmak faydalı olabilir.



Kompozisyon değerlendirme Formu:


puanlar

I. Başlık


a) Başlığın konuyla ilişkisi


b) Başlığın anahtar sözcüklerden oluşması


II.  Anlatım düzeni


a) Giriş


1. Ana fikri tanıtan anlatım


2. Sunuş açıklığı


3. Etkileyiciliği


b) Geliştirme


1. Ana fikrin açıklanması


2. Ana fikre ulaşmadaki düşünce zinciri


3. Yardımcı fikirlerin anafikri desteklemesi


4. Her fikir için paragraf düzenlenmesi


c) Sonuç


1. Ana fikri bir sonuca götürme


2. Yan fikirlerle desteklenmesi


III. Analtım zenginliği


a) Sözcük kullanımı ve yerindeliği


b) Cümle yapıları


c) Paragraflar arasındaki geçişler


IV. Yazım kurallarına uygunluk


a) Yazım


Söz dizimi


c) Noktalama


d) Paragraf düzeni


V. Bir bütün olarak yazılı anlatım ( verilmek istenen mesaj)


TOPLAM




Yorum ekle

Yorumlarınız bizim için önemli.Yorumlarınızda lütfen genel ahlak kurallarına riayet ediniz.Biliyorsunuz yorum yazdığınızda IP adresiniz site yönetimi tarafından görünmektedir ve ülkemizde son zamanlarda sosyal paylaşım sitelerinden yapılan uygunsuz yorumlara mahkumiyet verilebilmektedir.Lütfen bunları gözönüne alarak yorum yazınız. turkcede.org


Güvenlik kodu
Yenile

ZİYARETÇİ SAYISI

mod_vvisit_counterBugün11618
mod_vvisit_counterDün25016
mod_vvisit_counterBu Ay494395
mod_vvisit_counterToplam8474127

SİTEDE KİMLER VAR

Şu anda 113 konuk ve 1 üye çevrimiçi
  • Kakalupas

REKLAMİCİN