Fiil                                                                Cümle  

                                                         A

• Abartmak                                                            Amma da abarttın
• Acıkmak                                                             Bugün karnım çok acıktı .
• Acımak                                                               Kolum çok acıyor .
• Acımak                                                               Sana acıyorum .
• Açıklamak                                                          Bana bütün olanları açıkla
• Açmak                                                                Kapıyı açar mısınız ?
• Affetmek                                                             Seni hiç bir zaman affetmeyeceğim
• Ağlamak                                                             Çocuk iki saatten beri ağlıyor .
• Ağrımak                                                              İki günden beri dişim ağrıyor .
• Alkışlamak                                                         Şarkı bitince herkes alkışladı .
• Almak                                                                 Gönderdiğim mektubu aldınız mı ?
• Anlamak                                                             Öğretmenin söylediklerini anladınız mı ?
• Anlaşmak                                                           Arkadaşımla her konuda anlaşıyorum .
• Anlatmak                                                           Burada ne yazıyor , anlatır mısın ?
• Anmak                                                                Biz her yıl 10 kasımda Atatürk’ü anarız .
• Atlamak                                                             Duvardan atlayan çocuk ayağını kırdı .
• Atmak                                                                 Yerlere çöp atmayınız !
• Aydınlatmak                                                       Lambalar sınıfı iyi aydınlatıyor .
• Ayrılmak                                                             Moskova’dan ne zaman ayrılılacaksınız .
• Azalmak                                                             Her ay sonunda param azalır .
• Azarlamak                                                          Ali camı kırınca annesi azarladı .
•  

• B
• Bağırmak                                                            Kızgın patron işçilere bağırıyordu .
• Bağışlamak                                                         Çok hata yapanlar her zaman affedilmez.
• Bağlamak                                                           Küçük çocuklar ayakabılarını bağlayamazlar.
• Bakmak                                                              Yakınları vapurla giden yolculara bakıyorlar.
• Barışmak                                                            Kavga eden komşular bir gün sonra barıştılar .
• Başarmak                                                           Zoru başarmak herkesi mutlu eder .   
• Başlamak                                                           Bir işe başlamadan önce ne yapacağını iyi düşünmeli .
• Başvurmak                                                         Yarışmaya katılacaklar öğrenciler danışmaya başvurdular .
• Beğenmek                                                           Annemin yaptığı yemekleri beğeniyorum.
• Beklemek                                                           İki saatten beri otobüsü bekliyorum.
• Benzemek                                                           Bu çocuk kardeşime benziyor .
• Bilmek                                                                Yarın neler olacağını kimse bilmiyor .
• Binmek                                                               Haftasonları at binmeye gidiyorum .
• Bitmek                                                                Film  gece yarısı bitiyor .
• Boyamak                                                            Evin bütün duvarlarınıı yeşile bayadım .
• Bozdurmak(para)                                                Elimdeki dövizi döviz bürosunda bozdurdum .
• Bulunmak                                                           Annem ve babam şimdi yurt dışında bulunuyor.
• Buluşmak                                                           Saat on iki de arkadaşım ile  buluşacağım .
• Büyümek                                                            Bebekler çok çabuk büyüyor .

§  C

• Cezalandırmak                                                   Hız yapan sürücüyü polis cezalandırdı .

§  Ç

• Çağırmak                                                            Verdiğim davete bütün arkadaşlarım geldi .
• Çalışmak                                                            İki yıldır aynı isyerinde çalışıyorum.
• Çarpmak                                                             Önündeki arabaya çarpan şoför suçlu bulundu .
• Çekinmek                                                           Ahmet kırdığı camı babasına söylemekten çekiniyor.
• Çekmek                                                              Bozulan arabayı başka bir araba çekti.
• Çevirmek                                                            Fatma okuduğu kitabın yapraklarını hızla çeviriyordu.
• Çıkarmak                                                            Öğretmen çok konuşan öğrencileri dışarı çıkardı .
• Çıkmak                                                               Burnu kanayan öğrenci dışarı çıktı .
• Çiğnemek                                                           Yemekleri çiğnemeden yutmayınız !
• Çoğalmak                                                           Yaz gelince sivri sinekler çoğalır.
• Çözmek                                                               Bu problem ancak mahkemede çözülür.

§  D

• Dağılmak                                                            Polis gelince göstericiler dağıldı.
• Danışmak                                                           Bir bilene danış dediler , ben de sana geldim.
• Darılmak                                                             İstediğini vermeyince kardeşim bana darıldı.
• Davranmak                                                         Ailem bana küçük çocukmuşum gibi davranıyorlar.
• Değişmek                                                            Evi boyayınca çok değişti.
• Değiştirmek                                                                  Kötü oynayan oyuncuyu antranör değiştirdi.
• Demek                                                                Yabancı adam sana ne dedi ?
• Devirmek                                                            Masanın üzerindeki bardağı devirince su döküldü.
• Devretmek                                                          Faruk sattığı arbasının anahtarlarını yeni sahibine devretti .
• Dikmek (ağaç)                                                     Komşumuz geçen hafta bahçesine ağaç dikti .
• Dikmek(dikiş)                                                     Annem elbisenin sökülen yerini dikti .
• Dilemek                                                              Size başarılar dilerim .
• Dinlemek                                                            Sabahtan beri müzik dinliyor .
• Dinlenmek                                                          Hafta sonu evde dinleniyorum .
• Doğmak                                                              Doğan çocuğa selim adını verdiler .
• Doğmak(güneş)                                                   Güneş her gün batıdan doğar
• Dolaşmak                                                           Bahçede dolaşa dolaşa yoruldum .
• Dolmak                                                               Bardağa su doldurdunuz mu ?
• Donmak                                                              Soğukta dolaşırken dondum .
• Doymak                                                              Yemekten biraz yiyince doydu .
• Dönmek(etrafında)                                                       Adresi kaybedince aynı evin etrafında dönmeye başladık.
• Dönmek(geri        )                                                       Üç hafta önce evden kaçan çocuk geri döndü .
• Dönmek(bir yere)                                                Araba önce sağa döndü ,sonra sola .
• Dövmek                                                              Çok çımarınca babası canberk’i dövdü .
• Durmak                                                               Evimizin önünde güzel bir araba duruyor .
• Duygulanmak                                                     Anlattıklarını  duyunca çok duygulandım .
• Duymak                                                              Saat onbirde dışarıda bir gürültü duydum .
• Düşmek                                                              Küçük çocuk koşarken yere düştü .

§  E

• Eğlenmek                                                            Sabahtan akşama kadar eğlendiler
• Eleştirmek                                                          Babam sık sık gazetede çıkan yazıları eleştirir .
• Emretmek                                                           Padişah  güzel bir saray yapılmasını emretti .
• Eskimek                                                             Geçen yıl aldığım ayakabılar eskidi .
• Ezberlemek                                                         Şiiri üç defa okuyunca ezberledim .

§  G

• Gecikmek                                                            Sabah işe geciktim .(geç kaldım)
• Gelmek                                                               İstanbul’dan buraya uçak ile geldim .
• Getirmek                                                             Verdiğim kitapları yarın bana getirecek misin ?
• Gezinmek                                                            Şehir de iki saat kadar gezindim .
• Girmek                                                                Kapı açılınca içeriye iki küçük çocuk girdi .
• Gitmek                                                                Dün gelen misafirler bu gün gidecek .
• Giymek                                                               Soğuk olursa paltomu giyerim .
• Göndermek                                                         yazdığım mektupları arkadaşlarıma göndereceğim .
• Görmek                                                               Dün akşam seni parkta gezerken gördüm .
• Göstermek                                                          Geçen yıl tatilde çektiği fotografları bize gösterdi .
• Götürmek                                                            Pazardan aldığı sebzeleri eve götürdü .
• Gülmek                                                               Zeynep her fıkraya gülmüyor .
• Gülümsemek                                                       Salih selam verirken daima gülümser .
• Güvenmek                                                          Abim matematikte kendine çok güveniyor.

§  H

• Hastalanmak                                                      Teyzem geşen hafta çok kötü hastalanmış .
• Hatırlamak                                                         Bu kalemi nereden aldığımı hatırlamıyorum .
• Hazırlamak                                                         Öğretmen öğrencilere soru hazırlıyor.
• Hissetmek                                                          Bugün kötü bir şey olacağını hissetmiştim .
• Hoşlanmak                                                         En çok mavi renkten hoşlanıyorum .

§  I

• Isınmak                                                              Soğukta üşüyenler kaloriferin yanında ısınıyorlar .
• Isırmak                                                               Elmayı bir kere ısırıp yere attı .

§  İ

• İçmek                                                                           Babam günde üç bardak öay içiyor .
• İlgilenmek                                                           Kardeşim bir yıldır bilgisayarlarla ilgileniyor .
• İnanmak                                                             Niçin bana inan mıyorsun ?
• İncelemek                                                           Polisler olayı yerinde incelediler .
• İspatlamak                                                         Adamın suçsuz olduğu ispatlandı .
• İstemek                                                               Küçük kız annesinden dondurma istedi .
• İşitmek                                                                Birden bir ses işittim .
• İyileşmek                                                            İlaçlarını içince iyileşiverdi .
• İzlemek                                                               Sabahtan beri televizyon izliyordu .

§  K

• Kaçmak                                                              Hırsız polislerden kaçıyordu .
• Kaldırmak                                                           Ağır yük kaldırınca beli ağrıdı .
• Kalkmak                                                             Oturduğu yerden yavaşça kalktı .
• Kalmak                                                               Bugün anhtarlarım evde kalmış.
• Kapamak                                                            Evden çıkınca kapıyı kapatırım .
• Karşılamak                                                         Geçen hafta Türkiye’den gelen arkadaşımı karşıladım .
• Karşılaşmak                                                       Geçen hafta dayım ile metroda karşılaştık .
• Katılmak                                                             Vereceğimiz partiye çok kişi katılacak .
• Kaybetmek                                                         Arkadaşım yeni aldığı kitabı kaybetmiş .
• Kaybolmak                                                         Komşumun küçük köpeği kaybolmuş .
• Kaynamak                                                          Su yüz derecede kaynar .
• Kazanmak                                                          Geçen hafta yapılan maçı Dinamo Moskova kazanmış .
• Kesmek                                                              Annem yemekten önce ekmekleri kesmiş
• Kırmak                                                                Kardeşim su içerken bardağı kırmış .
• Kıskanmak                                                         Küçük çocuklar kardeşlerini çok kıskanırlar .
• Kızarmak(Yüzü)                                                  Öğretmen azarlayınca öğrencinin yüzü kızardı .
• Kızarmak                                                            Mangala koyduğumuz etlerin bir yüzü çok kızarmış.
• Kızartmak                                                           Patetesleri yağda kızarttım .
• Kızmak(öfkelenmek)                                           Songünlerde herşeye kızar oldum .
• Kokmak                                                              Baharda heryer mis gibi çiçek kokuyor.
• Konuşmak                                                          Başbakan bugün gazeteciler ile konuştu .
• Koparmak                                                           Takvimin yapraklarını hergün koparmayı unutmayın !
• Kopmak                                                              Her hafta ceketimin düğmelerinden biri kopuyor.
• Korkmak                                                             Köpekten çok korkarım.
• Korumak                                                             Babam küçük kardeşimi çok koruyor .
• Koşmak                                                              Komşumuz her sabah parkta koşuyor .
• Kovmak                                                              Annem evimize gelen dilenciyi kovdu.
• Koymak                                                              Bardağı masanın üzerine koy.
• Kullanmak                                                          Telefonunuzu kullanabilir miyim ?
• Kurtarmak                                                          Denize düşen çocuğu abim kurtardı .
• Kutlamak                                                            Yarın yirmi sekizinci yaş günümü kutlayacağım.
• Küfretmek                                                           Karanlığa küfredeceğine bir mum yak!

§  O

• Okumak                                                             Kitap okumayı çok seviyorum.
• Oturmak                                                              Çimlerin üzerine oturmayınız!
• Oynamak                                                            Futbol oynamayı çok seviyorum .

§  Ö

• Ödemek                                                              Aldığımız malları ücretini hala ödeyemedik.
• Öğrenmek                                                           Üç aydır Türkçe öğreniyorum .
• Öksürmek                                                           Hastalanan öğrenci  çok kötü öksürüyor.
• Ölmek                                                                 Ölmek her canlının kaderinde var.
• Önemsemek                                                                 Babam işini çok önemsiyor.
• Öpmek                                                                Bayramda çocuklar el öperler.
• Örmek                                                                 Ninem kışın kalın çoraplar örer.
• Özlemek                                                              İki yıldır uzakta kaldığım vatanımı çok özledim .

§  P

• Patlamak                                                            Balonu patlayan çocuk ağlamaya başladı .
• Postalamak                                                                  Mektupları dün postaladım.

§  R

• Rahatlamak                                                                 Başımın ağrısı geçince rahatladım .
• Rastlamak                                                          Geçen hafta parkta  arkadaşıma rastladım

§  S

• Sabretmek                                                           Yapılan haksızlıklara karşı şimdilik sabrediyoruz .
• Saklamak                                                           Çocuk elindeki çikolatayı cebine sakladı .
• Sanmak                                                              Sanıyorum ki Ahmet bugün okula gelmeyecek .
• Sarfetmek                                                           Çok çaba sarfetti ama başaramadı .
• Satınalmak                                                         Geçen hafta güzel bir araba satınaldım.
• Satmak                                                               Babam yenı aldığı evini satıyor.
• Savunmak                                                          Hırsız kendini savunmadı .
• Seçmek                                                               İki firmadan  birini  seçmek zorundayız.
• Sergilemek                                                          Ressam bütün eserlerini bu sergide sergiledi.
• Serinlemek                                                          Sıcak havada soğuk içecekler içince serinledik.
• Sermek                                                               Yerlere halı sereceğiz.
• Seslenmek                                                          Sokağın karsısındaki arkadaşına seslendi.
• Sevmek                                                               Mesleğimi çok seviyorum.
• Seyretmek                                                           Sabahtan beri film seyrediyor .
• Sıkılmak                                                             Bu duruma çok canım sıkıldı.
• Sızlamak                                                             Dişim soğuk seyler içince sızlıyor .
• Silmek                                                                Tahtatı siliniz lütfen !
• Sinirlenmek                                                                  Kardeşim en küçük şeylere sinirleniyor
• Sormak                                                               Bilmediğimiz adresi polise sorduk .
• Söylemek                                                            Yarın pikniğe gelemeyeceğini söyledi.
• Sözvermek                                                          Aldığı parayı yarın vereceğim diye sözverdi.
• Susamak                                                            Yazın sıcakta insanlar çok susarlar.
• Susmak                                                              Konuşurken birden susuverdi.
• Süpürmek                                                           Annem evimizi her gün süpürge ile süpürüyor.
• Sürmek                                                               Kahvaltıda ekmeğin üzerine yağ sürerek yemeyi severim.
• Süslemek                                                            Bayram gelince her yeri süsleriz.
• Şımarmak                                                           Küçük çocuk , misafirlerin iltifatları ile şımardı .
• Şişmanlamak                                                      Çok şişmanladığı için  elbiseleri küçük geldi .
• Şükretmek                                                          Böyle büyük kazadan sağlam çıktığı için şükrediyordu.
• Şüphelenmek                                                      Polis dün akşamki olayda komşumuzdan şüpheleniyor.

§  T

• Tamamlamak                                                      İşçiler yarım bıraktıkları işi bir gün sonra tamamladılar.
• Tanımak                                                             Ben bu adamı bir yerden tanıyorum.
• Tanıştırmak                                                                  Bugün çok ilginç biri ile tanıştım.
• Taramak                                                             Küçük kız aynanın karşısında bir saattir saçlarını tarıyor.
• Tartışmak                                                           Müdürü ile tartışan işçi işten çıkarıldı.
• Taşımak                                                             Sabahtan akşama kadar eşyaları bir odadan bir odaya taşıdılar.
• Taşınmak                                                           Komşularımız bu sabah taşındılar.
• Taşmak                                                              Sağnak yağmurdan sonra nehirler taştı .
• Tatmak                                                               Geç gelen misafirler güzel yemeklerden tadamadılar.
• Telefon etmek                                                     Sen gidince annen telefon etti.
• Temizlemek                                                                  Her sabah işe giderken ayakkabılarımı temizlerim.
• Terlemek                                                             Hava serin olmasına rağmen çok terledim .
• Titremek                                                             Üşüdüğüm zaman çok titriyorum.
• Toplamak                                                           Dağınık eşyaları  kardeşimle beraber topladık .
• Tutmak(yakalamak)                                           Polis kaçan hırsızı yakalamış.
• Tutmak(taraf)                                                      Ben bu takımı tutuyorum .
• Tükenmek(bitmek)                                                       Bütün param tükendi.
• Tükürmek                                                           Yerlere tükürmeyiniz.

§  U

• Uçmak                                                                Kanadı kırılan kuş en sonunda uçtu .
• Uğramak                                                             Dayım işe giderken bize uğradı .
• Ulaşmak                                                             Arkadaşıma bir haftadır ulaşamıyoruz.
• Ummak                                                               Umarım ki
• Unutmak                                                             Sürücü belgemi evde unutmuşum.
• Usanmak                                                            Evi her gün temizlemekten usandım.
• Utanmak                                                             Yaptığım yanlışlardan utanıyorum.
• Uyanmak                                                            Haftasonu saat onda uyanıyorum .
• Uyarmak                                                             Babam  hata yapmamam için beni uyarır .
• Uygulamak                                                         Bu planı bir uygulayabilsek !
• Uzaklaşmak                                                       Limandan kalkan gemi yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı .
• Uzamak                                                              Kardeşimin boyu geçen yıldan buyana on santim uzamış .
• Uzatmak                                                             Şu kalemi bana uzatır mısın ?

§  Ü

• Üleşmek                                                             Hasta baba malları oğulları arasında üleştirdi.
• Üşenmek                                                            Bugün iş yapmaya üşeniyorum .
• Üşümek                                                              Bugün hava sıcak olmasına rağmen üşüyorum.
• Üzmek                                                                Annsesinin sözünü dinlemeyen çocuk annesini üzdü .

§  V

• Varmak                                                               Uzun süre yürüdükten sonra nihayet köye vardık .
• Vazgeçmek                                                         Haftasonu İstanbul’a gidecektik ama vazgeçtik.
• Vedalaşmak                                                       Heyecandan dedemlerle vadalaşmayı unuttuk.
• Vermek                                                               Bu kitabı okuduktan sonra bana verir misin ?
• Vurmak

§  Y

• Yağmak                                                              Dünden beri yağmur yağıyor.
• Yakalamak                                                         Hırsız sonunda suçluyu yakaladı .
• Yakışmak                                                           Giydiği elbise zeynep’ e çok yakıştı .
• Yaklaşmak                                                         Gemi limana yaklaştı ve yolcular indi.
• Yakmak                                                              Yemeği hazırlamak için annnem ocağı kibritle yaktı
• Yalvarmak                                                          Gitmemesi için çok yalvardım ama gitti.
• Yanılmak                                                            Mehmet hakında yanılmamışım .
• Yanıtlamak                                                         Tüm soruları yanıtlayamadım.
• Yanmak                                                              Tüm eşyalarım çıkan yangında yandı .
• Yapmak                                                              Dün annem çok güzel bir kek yapmış.
• Yaşamak                                                            Üç yıl İstanbul’da yaşadım .
• Yaşlanmak                                                         Her insan doğar, büyür, ve yaşlanır .
• Yatmak                                                               Her gece saat on birde yatıyorum .
• Yazmak                                                              Öğretmen tahtaya yazı yazmayın dedi.
• Yemek                                                                Günde üç öğün yemek  yiyorum.
• Yenmek                                                              Bu hafta Galatasaray  Fenerbahçeyi yendi .
• Yerleşmek                                                           İstanbul’a yerleşeli üçyıl oldu .
• Yetişmek                                                             Saat sekizde kalkan otobüse yetişemedim.
• Yıkamak                                                             Yemekten önce ve sonra ellerimizi yıkamalıyız.
• Yıkmak                                                               Ali eski evini yıkıp yerine yeni ev yaptı .
• Yırtmak                                                               Kağıtları yırmayınız .
• Yollamak                                                            Yazdığım mektupları henüz yollamadım.
• Yorulmak                                                            Sabahtan beri çok çalıştım ve yoruldum .
• Yüklemek                                                           Eşyaları arabaya yükleyiniz.
• Yürümek                                                             Evden işe kadar yürüyorum.
• Yüzmek                                                               Yazın denizde yüzmeyi çok seviyorum.

§  Z

• Zannetmek                                                          Bugün Ali’nin işe geleceğini zannetmiyorum.
• Zayıflamak                                                         Bir ayda üç kilo zayıfladım .

                   Fiil                                                                Cümle  

                                                         A

• Abartmak                                                            Amma da abarttın
• Acıkmak                                                             Bugün karnım çok acıktı .
• Acımak                                                               Kolum çok acıyor .
• Acımak                                                               Sana acıyorum .
• Açıklamak                                                          Bana bütün olanları açıkla
• Açmak                                                                Kapıyı açar mısınız ?
• Affetmek                                                             Seni hiç bir zaman affetmeyeceğim
• Ağlamak                                                             Çocuk iki saatten beri ağlıyor .
• Ağrımak                                                              İki günden beri dişim ağrıyor .
• Alkışlamak                                                         Şarkı bitince herkes alkışladı .
• Almak                                                                 Gönderdiğim mektubu aldınız mı ?
• Anlamak                                                             Öğretmenin söylediklerini anladınız mı ?
• Anlaşmak                                                           Arkadaşımla her konuda anlaşıyorum .
• Anlatmak                                                           Burada ne yazıyor , anlatır mısın ?
• Anmak                                                                Biz her yıl 10 kasımda Atatürk’ü anarız .
• Atlamak                                                             Duvardan atlayan çocuk ayağını kırdı .
• Atmak                                                                 Yerlere çöp atmayınız !
• Aydınlatmak                                                       Lambalar sınıfı iyi aydınlatıyor .
• Ayrılmak                                                             Moskova’dan ne zaman ayrılılacaksınız .
• Azalmak                                                             Her ay sonunda param azalır .
• Azarlamak                                                          Ali camı kırınca annesi azarladı .
•  

• B
• Bağırmak                                                            Kızgın patron işçilere bağırıyordu .
• Bağışlamak                                                         Çok hata yapanlar her zaman affedilmez.
• Bağlamak                                                           Küçük çocuklar ayakabılarını bağlayamazlar.
• Bakmak                                                              Yakınları vapurla giden yolculara bakıyorlar.
• Barışmak                                                            Kavga eden komşular bir gün sonra barıştılar .
• Başarmak                                                           Zoru başarmak herkesi mutlu eder .   
• Başlamak                                                           Bir işe başlamadan önce ne yapacağını iyi düşünmeli .
• Başvurmak                                                         Yarışmaya katılacaklar öğrenciler danışmaya başvurdular .
• Beğenmek                                                           Annemin yaptığı yemekleri beğeniyorum.
• Beklemek                                                           İki saatten beri otobüsü bekliyorum.
• Benzemek                                                           Bu çocuk kardeşime benziyor .
• Bilmek                                                                Yarın neler olacağını kimse bilmiyor .
• Binmek                                                               Haftasonları at binmeye gidiyorum .
• Bitmek                                                                Film  gece yarısı bitiyor .
• Boyamak                                                            Evin bütün duvarlarınıı yeşile bayadım .
• Bozdurmak(para)                                                Elimdeki dövizi döviz bürosunda bozdurdum .
• Bulunmak                                                           Annem ve babam şimdi yurt dışında bulunuyor.
• Buluşmak                                                           Saat on iki de arkadaşım ile  buluşacağım .
• Büyümek                                                            Bebekler çok çabuk büyüyor .

§  C

• Cezalandırmak                                                   Hız yapan sürücüyü polis cezalandırdı .

§  Ç

• Çağırmak                                                            Verdiğim davete bütün arkadaşlarım geldi .
• Çalışmak                                                            İki yıldır aynı isyerinde çalışıyorum.
• Çarpmak                                                             Önündeki arabaya çarpan şoför suçlu bulundu .
• Çekinmek                                                           Ahmet kırdığı camı babasına söylemekten çekiniyor.
• Çekmek                                                              Bozulan arabayı başka bir araba çekti.
• Çevirmek                                                            Fatma okuduğu kitabın yapraklarını hızla çeviriyordu.
• Çıkarmak                                                            Öğretmen çok konuşan öğrencileri dışarı çıkardı .
• Çıkmak                                                               Burnu kanayan öğrenci dışarı çıktı .
• Çiğnemek                                                           Yemekleri çiğnemeden yutmayınız !
• Çoğalmak                                                           Yaz gelince sivri sinekler çoğalır.
• Çözmek                                                               Bu problem ancak mahkemede çözülür.

§  D

• Dağılmak                                                            Polis gelince göstericiler dağıldı.
• Danışmak                                                           Bir bilene danış dediler , ben de sana geldim.
• Darılmak                                                             İstediğini vermeyince kardeşim bana darıldı.
• Davranmak                                                         Ailem bana küçük çocukmuşum gibi davranıyorlar.
• Değişmek                                                            Evi boyayınca çok değişti.
• Değiştirmek                                                                  Kötü oynayan oyuncuyu antranör değiştirdi.
• Demek                                                                Yabancı adam sana ne dedi ?
• Devirmek                                                            Masanın üzerindeki bardağı devirince su döküldü.
• Devretmek                                                          Faruk sattığı arbasının anahtarlarını yeni sahibine devretti .
• Dikmek (ağaç)                                                     Komşumuz geçen hafta bahçesine ağaç dikti .
• Dikmek(dikiş)                                                     Annem elbisenin sökülen yerini dikti .
• Dilemek                                                              Size başarılar dilerim .
• Dinlemek                                                            Sabahtan beri müzik dinliyor .
• Dinlenmek                                                          Hafta sonu evde dinleniyorum .
• Doğmak                                                              Doğan çocuğa selim adını verdiler .
• Doğmak(güneş)                                                   Güneş her gün batıdan doğar
• Dolaşmak                                                           Bahçede dolaşa dolaşa yoruldum .
• Dolmak                                                               Bardağa su doldurdunuz mu ?
• Donmak                                                              Soğukta dolaşırken dondum .
• Doymak                                                              Yemekten biraz yiyince doydu .
• Dönmek(etrafında)                                                       Adresi kaybedince aynı evin etrafında dönmeye başladık.
• Dönmek(geri        )                                                       Üç hafta önce evden kaçan çocuk geri döndü .
• Dönmek(bir yere)                                                Araba önce sağa döndü ,sonra sola .
• Dövmek                                                              Çok çımarınca babası canberk’i dövdü .
• Durmak                                                               Evimizin önünde güzel bir araba duruyor .
• Duygulanmak                                                     Anlattıklarını  duyunca çok duygulandım .
• Duymak                                                              Saat onbirde dışarıda bir gürültü duydum .
• Düşmek                                                              Küçük çocuk koşarken yere düştü .

§  E

• Eğlenmek                                                            Sabahtan akşama kadar eğlendiler
• Eleştirmek                                                          Babam sık sık gazetede çıkan yazıları eleştirir .
• Emretmek                                                           Padişah  güzel bir saray yapılmasını emretti .
• Eskimek                                                             Geçen yıl aldığım ayakabılar eskidi .
• Ezberlemek                                                         Şiiri üç defa okuyunca ezberledim .

§  G

• Gecikmek                                                            Sabah işe geciktim .(geç kaldım)
• Gelmek                                                               İstanbul’dan buraya uçak ile geldim .
• Getirmek                                                             Verdiğim kitapları yarın bana getirecek misin ?
• Gezinmek                                                            Şehir de iki saat kadar gezindim .
• Girmek                                                                Kapı açılınca içeriye iki küçük çocuk girdi .
• Gitmek                                                                Dün gelen misafirler bu gün gidecek .
• Giymek                                                               Soğuk olursa paltomu giyerim .
• Göndermek                                                         yazdığım mektupları arkadaşlarıma göndereceğim .
• Görmek                                                               Dün akşam seni parkta gezerken gördüm .
• Göstermek                                                          Geçen yıl tatilde çektiği fotografları bize gösterdi .
• Götürmek                                                            Pazardan aldığı sebzeleri eve götürdü .
• Gülmek                                                               Zeynep her fıkraya gülmüyor .
• Gülümsemek                                                       Salih selam verirken daima gülümser .
• Güvenmek                                                          Abim matematikte kendine çok güveniyor.

§  H

• Hastalanmak                                                      Teyzem geşen hafta çok kötü hastalanmış .
• Hatırlamak                                                         Bu kalemi nereden aldığımı hatırlamıyorum .
• Hazırlamak                                                         Öğretmen öğrencilere soru hazırlıyor.
• Hissetmek                                                          Bugün kötü bir şey olacağını hissetmiştim .
• Hoşlanmak                                                         En çok mavi renkten hoşlanıyorum .

§  I

• Isınmak                                                              Soğukta üşüyenler kaloriferin yanında ısınıyorlar .
• Isırmak                                                               Elmayı bir kere ısırıp yere attı .

§  İ

• İçmek                                                                           Babam günde üç bardak öay içiyor .
• İlgilenmek                                                           Kardeşim bir yıldır bilgisayarlarla ilgileniyor .
• İnanmak                                                             Niçin bana inan mıyorsun ?
• İncelemek                                                           Polisler olayı yerinde incelediler .
• İspatlamak                                                         Adamın suçsuz olduğu ispatlandı .
• İstemek                                                               Küçük kız annesinden dondurma istedi .
• İşitmek                                                                Birden bir ses işittim .
• İyileşmek                                                            İlaçlarını içince iyileşiverdi .
• İzlemek                                                               Sabahtan beri televizyon izliyordu .

§  K

• Kaçmak                                                              Hırsız polislerden kaçıyordu .
• Kaldırmak                                                           Ağır yük kaldırınca beli ağrıdı .
• Kalkmak                                                             Oturduğu yerden yavaşça kalktı .
• Kalmak                                                               Bugün anhtarlarım evde kalmış.
• Kapamak                                                            Evden çıkınca kapıyı kapatırım .
• Karşılamak                                                         Geçen hafta Türkiye’den gelen arkadaşımı karşıladım .
• Karşılaşmak                                                       Geçen hafta dayım ile metroda karşılaştık .
• Katılmak                                                             Vereceğimiz partiye çok kişi katılacak .
• Kaybetmek                                                         Arkadaşım yeni aldığı kitabı kaybetmiş .
• Kaybolmak                                                         Komşumun küçük köpeği kaybolmuş .
• Kaynamak                                                          Su yüz derecede kaynar .
• Kazanmak                                                          Geçen hafta yapılan maçı Dinamo Moskova kazanmış .
• Kesmek                                                              Annem yemekten önce ekmekleri kesmiş
• Kırmak                                                                Kardeşim su içerken bardağı kırmış .
• Kıskanmak                                                         Küçük çocuklar kardeşlerini çok kıskanırlar .
• Kızarmak(Yüzü)                                                  Öğretmen azarlayınca öğrencinin yüzü kızardı .
• Kızarmak                                                            Mangala koyduğumuz etlerin bir yüzü çok kızarmış.
• Kızartmak                                                           Patetesleri yağda kızarttım .
• Kızmak(öfkelenmek)                                           Songünlerde herşeye kızar oldum .
• Kokmak                                                              Baharda heryer mis gibi çiçek kokuyor.
• Konuşmak                                                          Başbakan bugün gazeteciler ile konuştu .
• Koparmak                                                           Takvimin yapraklarını hergün koparmayı unutmayın !
• Kopmak                                                              Her hafta ceketimin düğmelerinden biri kopuyor.
• Korkmak                                                             Köpekten çok korkarım.
• Korumak                                                             Babam küçük kardeşimi çok koruyor .
• Koşmak                                                              Komşumuz her sabah parkta koşuyor .
• Kovmak                                                              Annem evimize gelen dilenciyi kovdu.
• Koymak                                                              Bardağı masanın üzerine koy.
• Kullanmak                                                          Telefonunuzu kullanabilir miyim ?
• Kurtarmak                                                          Denize düşen çocuğu abim kurtardı .
• Kutlamak                                                            Yarın yirmi sekizinci yaş günümü kutlayacağım.
• Küfretmek                                                           Karanlığa küfredeceğine bir mum yak!

§  O

• Okumak                                                             Kitap okumayı çok seviyorum.
• Oturmak                                                              Çimlerin üzerine oturmayınız!
• Oynamak                                                            Futbol oynamayı çok seviyorum .

§  Ö

• Ödemek                                                              Aldığımız malları ücretini hala ödeyemedik.
• Öğrenmek                                                           Üç aydır Türkçe öğreniyorum .
• Öksürmek                                                           Hastalanan öğrenci  çok kötü öksürüyor.
• Ölmek                                                                 Ölmek her canlının kaderinde var.
• Önemsemek                                                                 Babam işini çok önemsiyor.
• Öpmek                                                                Bayramda çocuklar el öperler.
• Örmek                                                                 Ninem kışın kalın çoraplar örer.
• Özlemek                                                              İki yıldır uzakta kaldığım vatanımı çok özledim .

§  P

• Patlamak                                                            Balonu patlayan çocuk ağlamaya başladı .
• Postalamak                                                                  Mektupları dün postaladım.

§  R

• Rahatlamak                                                                 Başımın ağrısı geçince rahatladım .
• Rastlamak                                                          Geçen hafta parkta  arkadaşıma rastladım

§  S

• Sabretmek                                                           Yapılan haksızlıklara karşı şimdilik sabrediyoruz .
• Saklamak                                                           Çocuk elindeki çikolatayı cebine sakladı .
• Sanmak                                                              Sanıyorum ki Ahmet bugün okula gelmeyecek .
• Sarfetmek                                                           Çok çaba sarfetti ama başaramadı .
• Satınalmak                                                         Geçen hafta güzel bir araba satınaldım.
• Satmak                                                               Babam yenı aldığı evini satıyor.
• Savunmak                                                          Hırsız kendini savunmadı .
• Seçmek                                                               İki firmadan  birini  seçmek zorundayız.
• Sergilemek                                                          Ressam bütün eserlerini bu sergide sergiledi.
• Serinlemek                                                          Sıcak havada soğuk içecekler içince serinledik.
• Sermek                                                               Yerlere halı sereceğiz.
• Seslenmek                                                          Sokağın karsısındaki arkadaşına seslendi.
• Sevmek                                                               Mesleğimi çok seviyorum.
• Seyretmek                                                           Sabahtan beri film seyrediyor .
• Sıkılmak                                                             Bu duruma çok canım sıkıldı.
• Sızlamak                                                             Dişim soğuk seyler içince sızlıyor .
• Silmek                                                                Tahtatı siliniz lütfen !
• Sinirlenmek                                                                  Kardeşim en küçük şeylere sinirleniyor
• Sormak                                                               Bilmediğimiz adresi polise sorduk .
• Söylemek                                                            Yarın pikniğe gelemeyeceğini söyledi.
• Sözvermek                                                          Aldığı parayı yarın vereceğim diye sözverdi.
• Susamak                                                            Yazın sıcakta insanlar çok susarlar.
• Susmak                                                              Konuşurken birden susuverdi.
• Süpürmek                                                           Annem evimizi her gün süpürge ile süpürüyor.
• Sürmek                                                               Kahvaltıda ekmeğin üzerine yağ sürerek yemeyi severim.
• Süslemek                                                            Bayram gelince her yeri süsleriz.
• Şımarmak                                                           Küçük çocuk , misafirlerin iltifatları ile şımardı .
• Şişmanlamak                                                      Çok şişmanladığı için  elbiseleri küçük geldi .
• Şükretmek                                                          Böyle büyük kazadan sağlam çıktığı için şükrediyordu.
• Şüphelenmek                                                      Polis dün akşamki olayda komşumuzdan şüpheleniyor.

§  T

• Tamamlamak                                                      İşçiler yarım bıraktıkları işi bir gün sonra tamamladılar.
• Tanımak                                                             Ben bu adamı bir yerden tanıyorum.
• Tanıştırmak                                                                  Bugün çok ilginç biri ile tanıştım.
• Taramak                                                             Küçük kız aynanın karşısında bir saattir saçlarını tarıyor.
• Tartışmak                                                           Müdürü ile tartışan işçi işten çıkarıldı.
• Taşımak                                                             Sabahtan akşama kadar eşyaları bir odadan bir odaya taşıdılar.
• Taşınmak                                                           Komşularımız bu sabah taşındılar.
• Taşmak                                                              Sağnak yağmurdan sonra nehirler taştı .
• Tatmak                                                               Geç gelen misafirler güzel yemeklerden tadamadılar.
• Telefon etmek                                                     Sen gidince annen telefon etti.
• Temizlemek                                                                  Her sabah işe giderken ayakkabılarımı temizlerim.
• Terlemek                                                             Hava serin olmasına rağmen çok terledim .
• Titremek                                                             Üşüdüğüm zaman çok titriyorum.
• Toplamak                                                           Dağınık eşyaları  kardeşimle beraber topladık .
• Tutmak(yakalamak)                                           Polis kaçan hırsızı yakalamış.
• Tutmak(taraf)                                                      Ben bu takımı tutuyorum .
• Tükenmek(bitmek)                                                       Bütün param tükendi.
• Tükürmek                                                           Yerlere tükürmeyiniz.

§  U

• Uçmak                                                                Kanadı kırılan kuş en sonunda uçtu .
• Uğramak                                                             Dayım işe giderken bize uğradı .
• Ulaşmak                                                             Arkadaşıma bir haftadır ulaşamıyoruz.
• Ummak                                                               Umarım ki
• Unutmak                                                             Sürücü belgemi evde unutmuşum.
• Usanmak                                                            Evi her gün temizlemekten usandım.
• Utanmak                                                             Yaptığım yanlışlardan utanıyorum.
• Uyanmak                                                            Haftasonu saat onda uyanıyorum .
• Uyarmak                                                             Babam  hata yapmamam için beni uyarır .
• Uygulamak                                                         Bu planı bir uygulayabilsek !
• Uzaklaşmak                                                       Limandan kalkan gemi yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı .
• Uzamak                                                              Kardeşimin boyu geçen yıldan buyana on santim uzamış .
• Uzatmak                                                             Şu kalemi bana uzatır mısın ?

§  Ü

• Üleşmek                                                             Hasta baba malları oğulları arasında üleştirdi.
• Üşenmek                                                            Bugün iş yapmaya üşeniyorum .
• Üşümek                                                              Bugün hava sıcak olmasına rağmen üşüyorum.
• Üzmek                                                                Annsesinin sözünü dinlemeyen çocuk annesini üzdü .

§  V

• Varmak                                                               Uzun süre yürüdükten sonra nihayet köye vardık .
• Vazgeçmek                                                         Haftasonu İstanbul’a gidecektik ama vazgeçtik.
• Vedalaşmak                                                       Heyecandan dedemlerle vadalaşmayı unuttuk.
• Vermek                                                               Bu kitabı okuduktan sonra bana verir misin ?
• Vurmak

§  Y

• Yağmak                                                              Dünden beri yağmur yağıyor.
• Yakalamak                                                         Hırsız sonunda suçluyu yakaladı .
• Yakışmak                                                           Giydiği elbise zeynep’ e çok yakıştı .
• Yaklaşmak                                                         Gemi limana yaklaştı ve yolcular indi.
• Yakmak                                                              Yemeği hazırlamak için annnem ocağı kibritle yaktı
• Yalvarmak                                                          Gitmemesi için çok yalvardım ama gitti.
• Yanılmak                                                            Mehmet hakında yanılmamışım .
• Yanıtlamak                                                         Tüm soruları yanıtlayamadım.
• Yanmak                                                              Tüm eşyalarım çıkan yangında yandı .
• Yapmak                                                              Dün annem çok güzel bir kek yapmış.
• Yaşamak                                                            Üç yıl İstanbul’da yaşadım .
• Yaşlanmak                                                         Her insan doğar, büyür, ve yaşlanır .
• Yatmak                                                               Her gece saat on birde yatıyorum .
• Yazmak                                                              Öğretmen tahtaya yazı yazmayın dedi.
• Yemek                                                                Günde üç öğün yemek  yiyorum.
• Yenmek                                                              Bu hafta Galatasaray  Fenerbahçeyi yendi .
• Yerleşmek                                                           İstanbul’a yerleşeli üçyıl oldu .
• Yetişmek                                                             Saat sekizde kalkan otobüse yetişemedim.
• Yıkamak                                                             Yemekten önce ve sonra ellerimizi yıkamalıyız.
• Yıkmak                                                               Ali eski evini yıkıp yerine yeni ev yaptı .
• Yırtmak                                                               Kağıtları yırmayınız .
• Yollamak                                                            Yazdığım mektupları henüz yollamadım.
• Yorulmak                                                            Sabahtan beri çok çalıştım ve yoruldum .
• Yüklemek                                                           Eşyaları arabaya yükleyiniz.
• Yürümek                                                             Evden işe kadar yürüyorum.
• Yüzmek                                                               Yazın denizde yüzmeyi çok seviyorum.

§  Z

• Zannetmek                                                          Bugün Ali’nin işe geleceğini zannetmiyorum.
• Zayıflamak                                                         Bir ayda üç kilo zayıfladım .

          Günümüzde Türkçenin yabancılara öğretimi dünyanın dört bir yanında özellikle son yirmi yıldan beri türkoloji bölümleri, dil kursları, Türk okulları ve Türk kültür merkezleri vasıtası ile profesyonelce yapılmaktadır. Türkçenin öğretiminin yaygınlaşması beraberinde ders materyalerinin geliştirilmesi, yeni öğretim tekniklerinin kullanılması gibi alanlarda çalışma yapmayı gerekli kılmıştır. Daha önceleri Türkçenin genel olarak öğretimi ve kullanılan tekniklerle ilgili çalışma yapılırken şimdilerde her alanda uygulamalı ve detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle dil bilgisi öğretimi üzerinde durması gereken bakir bir alandır. Daha önceki araştırmalarda ortaya konan bilgiler ışığında dil bilgisi konularının uygulamalı bir şekilde ele alınmasında fayda vardır.

          Yabancılara Türkçe öğretiminde dil bilgisi öğretiminin müstakil bir şekilde ele alınıp alınmaması meselesi üzerinde tarışılan bir konudur. Bu konu yaptığımız çalışmanın ilgi alanına girmektedir. Bizim bu çalışmada ana gayemiz dil bilgisini daha kalıcı bir şekilde öğretebilme ve dil bilgisi konularının daha da keyifli olabilmesi adına halk edebiyatı mahsüllerinden istifade edilmesidir. Çalışmada halk edebiyatı ürünlerinden istifade edilerek özellikle dil bilgisi öğretimini biraz daha kolay ve zevkli hale getirmek için yapılabilecek bazı çalışmalar ele alınacaktır.

Bütün dil bilgisi konularını ele alıp her konuyla ilgili bir tekerleme, bilmece, mani, türkü, atasözü, deyim gibi Halk Edebiyatı ürünlerini ortaya koymak daha geniş kapsamlı olacağı için bu çalışmamızda dil bilgisinin sadece Türkçe fiil çekimi konusunu ele alıp bu konunun daha verimli nasıl anlatılabileceği üzerinde durulacaktır.

Giriş

Dünya genelinde gelişen teknolojik imkânların artmasıyla insanlar arasındaki iletişim yolları da artmıştır. İletişim kanallarının çoğalması kişi ve toplumlar arasındaki ilişkileri de farklı boyutlara taşımıştır. Bu ilişkiler bir diğerinin dilini öğrenmeyi gerekli kılmıştır. Barın'a göre;

"İnsanlar, toplumlar ve milletler arasında kişisel, kurumlar arası ve devletler seviyesinde çeşitli ilişkiler bulunmaktadır. Bilim, siyaset, askerlik, eğitim, turizm, kültür, sanat, ticaret ve iletişim alanlarındaki bu ilişkilerin sağlıklı olarak yürütülebilmesi için ana dilden başka milletler arası ortak olan dillerin öğrenilmesi gerekmektedir. Bir yabancı dil öğrenmek yeni bir insan olmaktır." (Barın, 2004:20)

Dünya geneline bakıldığı zaman başta İngilizce olmak üzere bazı Batı dilleri uzun yıllardan beri öğretilmektedir. Yabancı dil öğretimi hususunda köklü yayınevleri hazırlamış oldukları kitaplarla, yardımcı materyallerle ve geliştirmiş oldukları metodlarla öğretmenlerin işlerini daha da kolaylaştırmıştır. Hangi konu öğretilecekse o konunun daha kalıcı bir şekilde öğretilebilmesi için her türlü aktivite düşünülmüş ve hazırlanan öğretmen kitaplarıyla öğretmene sadece dersi anlatma kalmıştır.

1. Yabancılara Türkçe Öğretimi

Günümüzde Türkçenin yabancılara öğretimi dünyanın dört bir yanında özellikle son yirmi yıldan beri türkoloji bölümleri, dil kursları, Türk okulları ve Türk kültür merkezlerivasıtası ile profesyonelce yapılmaktadır. Dünyada en çok konuşulan dillerden biri olan Türkçeye ilgi günümüzde gittikçe artmaktadır. Bu konuda İşcan şunları ifade etmektedir: "Türkçe, dünyada en çok konuşulan yedi dilden biridir. Birçok Türk firması Avrupa ve Asya ülkelerinde faaliyet göstermekte, aynı şekilde birçok Avrupa ve Asya firması Türkiyede yatırım yapmaktadır. Öte yandan Türkiyenin Avrupa Birliğine tam üyeliği söz konusudur. Tüm bu siyasal, sosyal, ekonomik ilişkiler ve gelişmeler Türkiyenin ve Türkçenin önemini artırmaktadır." (İşcan, 2011:33)

Küreselleşen dünyada artık Türkçeyi de yabancı dil olarak öğrenmek isteyenlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu artan talebin yurt içinde ve dışında hakkıyla karşılanıp karşılanmadığı ise tartışılmaktadır. Türkçe öğretimi ile alakalı geriye dönüp bakıldığı zaman gelinen nokta elbette küçümsenemez. Ancak, diğer yabancı dillerle kıyaslandığı zaman Türkçenin istenilen seviyede olduğunu söylememiz bir hayli zor. Elimizdeki mevcut Türkçe öğretim kitapları ve hazırlanan diğer materyaller ve yardımcı dokümanlar elbette büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Fakat özellikle işlenecek konuya uygun yöntem ve teknikleri anlatan, ders içinde yapılabilecek aktivitelere yer verilmiş ana ders kitabına paralel öğretmen kitaplarına ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut olanların ise yeni gelişen eğitim metodlarına göre gözden geçirilmesinde fayda vardır.

İşinin ehli uzmanlardan oluşan bir komisyonun Türkçe öğretiminin daha kısa sürede kolay ve anlaşılır yapılabileceği ile alakalı çalışılmaları gerekmektedir. Bunun için de Türkçe öğretimi çalıştaylarının yapılması bir ihtiyaçtır. Bu çalıştaylara bu işi bizzat yapan öğretmenlerin davet edilmesi ve onların da fikirlerini alarak mevcut kitapların daha kaliteli hale getirilmesi yerinde bir çalışma olacaktır. Çünkü bu öğretmenler bu işi yaptıkları için bire bir bazı şeyleri yaşamaktadırlar. Yabancılara Türkçe öğretimi yapan bu öğretmenlerin yaşamış oldukları güzellikler ve karşılaştıkları zorluklar dinlenmelidir. Bu çalıştaylarda ortaya çıkan fikirler doğrultusunda yeni ders materyalleri hazırlanmalıdır. Hazırlanacak ders kitapları, yardımcı kitaplar ve kapsamlı metot kitapları Türkçe öğretiminin daha kolay, daha verimli, daha zevkli bir şekilde yapılmasına yardımcı olacaktır.

1. Ne zamandan beri Türkçe öğretimi yapılmaktadır?
2. Nerelerde Nasıl yapılıyor?

Türkçe öğretimi adına hazırlanan ilk yazılı eser olarak Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lügati't-Türk adlı eseri sayılmaktadır. 11. yy'da Karahanlı Türkçesiyle yazılan bu eser Türkçenin Araplara öğretilmesi amacıyla yazılmış Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Daha sonraki dönemlerde de bu alanda hazırlanan eserler de vardır.

Günümüzde ise modern anlamda Yabancılara Türkçe öğretim faaliyetleri, diğer dillerle kıyaslanıldığı zaman, oldukça yenidir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin tarihi üzerine çalışan Bayraktar bu hususta şunları söylemektedir:

"Kısa adıyla TÖMER olarak bilinen Ankara Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi, 1984'te Türkçeyi en iyi biçimde öğretmek amacıyla kurulmuştur. Birçok farklı yabancı dil öğretim yönteminin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan ve TÖMER yöntemi olarak adlandırılan çalışmalarla yabancılara Türkçe öğretimi ilk kez sistemli bir biçimde başlamıştır. Günümüzde TÖMER, yabancı dil öğretiminde birçok yöntemin birleşiminden oluşan seçmeci yöntemi kullanmaktadır." (Bayraktar, 2003:60)

Türkçe öğretimi dünya genelinde yaygın olarak öğretilen dillere göre oldukça yenidir. Belki hazırlanan kitaplar ve hazırlanan materyaller olarak değerlendirildiği zaman gelinen nokta sevindiricidir. Türkiye'de üniversitelerin bünyesinde yabancılara Türkçe öğretimi 1950 yılından sonra başlar. Ama asıl komünist bloğa bağlı ülkelerin demokrasiye geçişlerinden sonra Türkiye'ye özellikle dost ve kardeş ülkelerden öğrenciler gelmiş bunlara Türkçe Türkiye'deöğretilmiş. Yine bu döneme rastlayan Türkiye merkezli bir açılım olmuş ve yurt dışında açılan okullar, kültür merkezleri ve dil merkezlerinin bünyesinde Türkçe öğretimi yapılmaya başlanmıştır.

4. Türkçe öğretim materyalleri

Türkçe öğretimi ile alakalı hazırlanan kitaplar, materyaller gelinen nokta itibariyle oldukça iyi seviyededir. Geçmişe dönüp bakıldığında artık öğretmenlerin herhangi bir materyal eksikliğinin olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Daha yeniye kadar elimizde Türkiye içinde hazırlanmış kitaplar vardı. Bu kitapların özelliği daha çok Türkçeyi Türkiye'ye gelerek öğrenen öğrencilere eğitim veren uzmanların hazırlamış olmasıydı. Artık elimizde hem Türkiye içindeki tecrübelerle hem de tamamen yurt dışında bizzat bu işi yapmış uzmanların hazırlamış olduğu Türkçe öğretim setleri var. Hazırlanan bu setlerde artık yurt dışı tecrübesi de yer almakta ve ülkeler, yaş grupları ve Avrupa dil kriterleri gibi önemli hususlar dikkate alınmaktadır. Kitaplar günümüz modern eğitim anlayışına uygun yöntem ve teknikler dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Konulara uygun posterler, flash kartlar, çalışma kitapları, interaktif CD'lerle desteklenmektedir. Öğretmeninin işini kolaylaştıracak öğretmene yol gösterecek "Öğretmen Kitapları" da hazırlanmıştır. Bu tür yardımcı ders materyalleri de özellikle mesleğinde daha işin başında olan öğretmenler başta olmak üzere, bütün öğretmenlere büyük bir kolaylık sağlamaktadır.

Özel kurum ve kuruluşların yanı sıra kendisini bu işe adamış öğretmenlerin hazırlamış oldukları birçok internet siteleri ile de Türkçe öğretimine destek verilmektedir. Bu internet sitelerinde, tecrübeli öğretmenlerin anlatmış oldukları derslerin videosu yayınlanmaktadır.

5. Dilbilgisi öğretimi

Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda dil bilgisi öğretimi meselesi her zaman konuşulan bir mevzu olmuştur. Herkes, kendi tecrübelerini de katarak, bir şeyler söylemiştir. Konuşma aktivitelerine ağırlık veren bir öğretmen dil bilgisi konularına fazla önem vermemiştir veya tam tersi, dil bilgisi dersine daha fazla önem veren bir öğretmen de konuşma ve diğer etkinliklere fazla yer vermemiştir.Dil bilgisi öğretimindeki amaç öğrencilerin dili daha doğru, düzgün, kurallarına göre konuşmasını sağlamaktır. Öğrencileri de sadece dil bilgisi konularıyla sıkmamak gerekir. Anlatılan konunun öğretimini kararında bırakmak ve anlatılan konuya uygun örneklerle de dersi pekiştirmek gerekmektedir.

Burada bilinmesi gereken bir başka nokta da ağırlıklı olarak dil bilgisi dersi gören bir öğrencinin konuşma pratiğinin eksik kalacağı hususudur. Öyle bir öğrenci dışarıdan bir takviye almadıkça konuşurken akıcılığı yakalayamayacaktır. Sadece konuşma ve diğer etkinlikler yapılan bir sınıftaki öğrencilerin de dili kuralarına göre konuşması zayıf kalacaktır. Bunun için dengeli olmak, hangi konuya ne kadar zaman ayırmak gerektiğini iyi tespit etmek gerekir.

Öğretmenlerin ayrıca dil bilgisi öğretiminde Türkçenin yapı bakımından sondan eklemeli bir dil olduğunu ve dolayısıyla da bunların öğretiminde zorlanacağını unutmamaları gerekir. Eklerin yanlış kullanılması, cümlenin anlamını değiştirecektir ve iletişimde sorunlar yaşanacaktır. Öğrencilerin yeni öğrendikleri dille kendi dillerini karşılaştıracakları muhakkaktır. Mutlaka kendi dillerinde bir karşılık bulmak için çabalayacaklardır. Hatta Türkçede olup da kendi dilinde olmayan eklerle karşılaşacaktır. Öğretmenin bu hususları da göz önünde bulundurarak dersini en iyi şekilde anlatmak için, kitaba bağımlı kalmadan, yeni yöntem ve teknikler geliştirmesi gerekmektedir.

6. Dilbilgisi öğretimi ile ilgili yapılan çalışmalar

Yabancılara Türkçe öğretiminde dil bilgisi ile alakalı müstakil olarak birçok dil bilgisi kitabı hazırlanmıştır. Lale Türkçe Dil Bilgisi Kitabı 1- 2 (Dilset Yayınları), Türkçe Öğrenelim(Engin Yayınları) gibi Türkçe öğretim setlerinde müstakil dil bilgisi kitapları hazırlanmıştır. Yine hazırlanan diğer Türkçe öğretim kitaplarında anlatılan konuların sonunda dil bilgisi konularına da yer verilmiş. Müstakil dil bilgisi kitaplarında öğretilen dil bilgisi konularının paralelinde örnekler ve alıştırmalar verilmiş. Ancak, diğer kitaplarda dil bilgisi konuları bu ölçüde ele alınamamıştır.

Devamını okumak için tıklayınız...

           Bu makale Arap öğrencilere Türkçe fiil çekimlerinin öğretiminde karşılaşılan problemleri belirlenme ve çözüm yolları bulmayı hedefliyor. Türkçenin iletişim dili olarak öğretiminde fiil çekimlerinin önemini vurguluyor. Arapça zamanlarla karşılaştırmalı öğretimin esaslarını, hedef dil ile anadil arasında eylem zamanlarında birbirine benzeyen ve benzemeyen yönleri belirlenmeye çalışıyor. Karşılaştırmayı örnek fiil çekim tabloları üzerinde gösteriyor. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan problemlere değiniyor ve çözüm yolları arıyor.

           Her toplum zaman olgusunu kendi dilinde, kültüründeki konumuna paralel bir formda etkinleştirir ve onunla bağdaşık bir zaman kullanım sistemini geliştirir. Gramatikal kavram olarak zaman sistemleri, dillere göre bazı farklılıklar gösterse de, anlatım bakımından tüm diller aynı eylemzamanlarınıifade etme gücüne sahiptirler. Her dilde farklızaman kiplerinin olması,toplumların kendi kültürel yapılarına uygun eylem zamanlarınıdaha sık kullanmalarısonucunda ortaya çıkmıştır. Bir bakıma sosyokültürel sebepler, toplumda daha çok ihtiyaç duyulan zaman kiplerinin gelişmesine yardımcıolurken, daha az kullanılanların da zayıf kalmasına neden olmaktadır. Toplumda aktif olarak işleyen zamanlarıdüzenleyen ve öğretimini yüklenen bir bilim dalıolan dilbilgisinin çok kullanılan zamanlara önem vermesi, onların daha da güçlenmesine katkısağlamıştır. Yine işleyen zamanların kitaplarda ve özellikle okul kitaplarında yer alıp öğretilmesi, diller arasında farklızamanların ortaya çıkmasınıetkilemiştir. Çünkü bir toplumda az kullanılan bir zaman kipi, tarihî süreç içinde o toplumda unutulmaya yüz tutarken, başka bir toplumda aynıkipin belki daha da yaygınlaşması,diller arasızaman farklarınıortaya çıkarmıştır.

             Toplumların kültürel yapılarıkullanılan zaman türlerini etkiler. Günümüzde bazıdillerde çok yaygın olan eylem zamanlarıbir başka dilde çok az kullanılmakta veya bazen hiç kullanılmamaktadır. Bu özellikler o dili konuşan toplumun kültürüyle bağlantılıolarak gelişen olaylardır. Çünkü her toplum kendi zaman kültürüyle sistemleşen dil kapsamında düşünce ve isteklerini ifade edebilme gücünü kazanır. Bu olgu yabancıdil öğretimine yansıtıldığında, hedef dilde olan eylem zamanıanadilde aktif değilse, aynıanlamıtaşıyan eylem zamanının oluşturulabileceği anlamına gelir. Bunun için bir dilde eylem zamanlarının ne çokluğu-azlığıne de öğrenim kolaylığı-zorluğu dillerin zenginliğini göstermez; bu sıfatlarla dillerin nitelenip tabiatlarıyla ilişkilendirilmesi doğru olmaz. Her dilde zamanların oluşumu toplumsal ihtiyaçlara uygun olarak ortaya çıkmasıbir gerçektir. Arap öğrenciler için hedef dil Türkçe, anadillerine oranla azımsanmayacak sayıda işleyen eylem zamanına sahip bir dildir. Benzer bir durum daİngilizceyle karşılaştırıldığında ortaya çıkmaktadır. "Arapçada temel zamanlar,İngilizcede olduğu gibi mazi, hal ve istikbal olmak üzere üçe ayrılır. Gramatik açıdanel-mâzîözel bir kalıba sahipken hal ve istikbal,el-muzâri'adıaltında ortak bir forma sahiptir. Arapçada bu üç zamanİngilizcedeki gibi detaylıbir gramatik taksime tabi tutulmamakla beraber,İngilizcedeki 12 zaman formunu eksiksiz karşılayacak Arapça zaman yapılarımevcuttur."¹

            Günümüz Arapçasının işleyen eylem zamanlarının kemiyet ve keyfiyet olarak Türkçeyle eşdeğer bir durumda olduğu söylenemeyebilir. Bunun sebebi, geçmişte olduğu gibi günümüzde hâlen Arapça öğretim kitaplarının, eylem zamanlarınısadeceel-mâzî(çr^³^),el-muzâri'(^j^-^l)veel-emrolarak üç bölümşeklinde öğretimini sürdürmelerinde aranabilir. Çoğu eylem zamanlarının sistematik olarak öğretimi, dilbilgisi kitaplarının müfredat konularıdışında kalmaktadır. Arapçada gerçekte var olan ve yerine göre kullanılan zaman kipleri, Türkçe zaman kiplerini karşılayacak genişlikte, belki daha da fazla olabilir.² Bu sebeple iki dil arasında zaman veya anlam aktarım probleminin eylem zamanlarının tekabül etmediğinden kaynaklandığı söylenemez. Öğretimde karşılaşılan olumsuz etkiler, Arapçada eylem zamanlarının yokluğu veya azlığından değildir, asıl var olan zamanların öğretime uygun bir biçimde Türkçe eylem zamanlarıyla eşleştirilememesinden kaynaklanmaktadır. Bu ise, bir yandan Arapçanın yabancı dil olarak kolay öğrenilmesini engellerken, diğer yandan da Arapların eylem zamanları daha çok olan yabancı dilleri öğrenmelerini olumsuz etkilemektedir. Bunun bir sonucu olarak Arap öğrenciler Türkçe öğrenmeye ilk başladıklarında, Arapça zamanları Türkçe zamanlarla eşleştirme sıkıntısı yaşarlar. Çünkü onlar daha önce kullandıkları halde isimlendirmedikleri yeni eylem zamanlarıyla karşılaşırlar, bu da onlarda Türkçeye karşı bir zaman sendromunun oluşmasına sebep olmaktadır. Öğrencinin böyle bir korkuya maruz kalmasını önlemek için eylem zamanlarının karşılaştırmalı öğretiminin özel bir önemi olduğu açıktır.

Çoğunlukla Arap öğrencilerin Türkçe öğrenim hedefleri, Türkçeyi iletişimde ve özellikle de iş ortamında kullanmaktır. Yabancı dil öğrenimi alanında yapılan araştırmalar, "bir yabancı dili öğrenmenin temel amacının yabancılarla iletişim kurmak"³ için olduğunu ortaya koymuştur. İletişim eylemi ise, tüm dillerde anlam aktarım aracı olan cümlenin omurgasını oluşturan fiil çekimlerini çok iyi bilmeyi gerektirir. Çekimsiz fiillerle cümlelerin kurulamadığı dikkate alınırsa, fiil çekimlerini bilmenin dilsel iletişimdeki rolü daha kolay anlaşılır. Yani yabancı bir dilde iletişim kurabilmek için o dilin fiil çekimlerini doğru öğrenip kullanabilmekle mümkündür. Öneminden dolayı öğretimde fiil çekimleri daha dikkatli plânlanmalı ve öğretim programında öngörülen hedeflere mutlaka ulaşılmalıdır. Çünkü fiil çekimleri, süresi içinde kavratılmazsa konuşma becerisinin gelişmesini engeller ve öğrencinin öğretimden kopmasına sebep olabilir. "Öğrenmenin gerçekleştiği bağlamda kilit önemi olan yönlerin öğrencileri birey olarak anlamak, öğrenmeyle ilgili ihtiyaç, istek, tarz ve stratejilerini anlamak gerekir. Bunların yanında ders kitabı, yerel koşullar, sınıfın içinde bulunduğu kültür de bu yönlere eklenmesi gerekir".⁴

Kahire Türkçe Öğretim Merkezinde, Arap öğrencilerin Türkçe fiil çekimlerini öğrenmede karşılaştıkları zorlukları izleme, nedenlerini bulup çözüm üretme çabaları bu çalışmanın ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Uygulamada karşılaşılan problemlerin çözümü için, anadil ile hedef dilde fiil çekimleri yapı, sayı, kullanım sıklığı ve anlam bakımından eşleştirilmeye çalışılacaktır. İki dilin eylem zamanları arasında tekabül esasına göre mi, yoksa tenakuz esasına göre mi sınıflandırmanın yapılacağı belirlenmeye çalışılacaktır. Türkçe zamanların öğrenimin zor olduğuna dair söylentilerin kaynağı ve doğruluk derecesi araştırılacaktır. Kolaylaştırıcı sebepler aranacak ve bunların neler olabileceği belirlenmeye çalışılacaktır. Türkçenin Araplara yabancı dil olarak öğretimiyle ilgili daha önce yapılan araştırmalar, kitaplar incelenecek onların ortak bulgu ve çözüm önerilerinin sınıf içi uygulamalardaki başarısı veya uygulanabilirlikleri ile ilgili sonuçlar üzerinde durulacaktır.

Türkçe Fiil Çekimlerinin Arap Öğrencilere Öğretimi

Eylem kök ya da gövdesine çekim ekleri getirilerek eylemin çekime sokulmasına eylem çekimi denir.⁵ Fiillerin cümle içinde yüklem olabilmeleri için çekimli olması gerekir. Fiil çekimleri, fiil kökünün üstüne kip eki ve onun üstüne de şahıs eklerinin getirilmesiyle yapılır. Türkçede iki tür fiil çekim zamanı vardır: Tek zamanlı fiiller, bileşik zamanlı filler. Tek zamanlı fiiller, asıl fiiller ve yardımcı fiiller olarak kendi aralarında iki kısma ayrılırlar. Asıl fiiller kendi başlarına bulunabilen, başka bir kelimenin varlığı üzerine bina edilmeyen fiillerdir. Yardımcı fiiller veya bileşik fiil zamanları ise, kendi başlarına kullanılma imkânı az olan ve başka bir kelime ile birlikte bulunmaya yatkın fiillerdir.Türkçede dokuz zamanı olan asıl fiiller kendi aralarında, bildirme kipleri ve İsteme kipleri olmak üzere iki kısma ayrılırlar.

Devamını okumak için tıklayınız...