Yabancılara Türkçe Öğretimi

Ders Dışı Türkçe Faaliyetleri

Türkçe öğretmeni ders içinde ve dışında öğrencilerle konuşurken kesinlikle Türkçe dışında bir dil kullanmamalıdır. Türkçe öğretmeni ders dışında da derstedir. Onun öğrencileriyle muhatap olduğu her an derstir.

Dil öğretiminde sadece derste yapılan öğretimin yeterli olmadığı ve de olamayacağı bir gerçektir. Derste yapılan faaliyetler öğrenciye, yeni bir dilin istenilen ölçüde öğretilmesinde büyük katkısı olmasına raÄŸmen yeterli olmamaktadır. Bunun için ders dışında da bir takım faaliyetlerle öğrenciye destek olunmalıdır. Bu gerçeklerden yola çıkarak Türkçe'nin öğretilmesinde ders dışı faaliyetlerin neler olabileceÄŸinin tesbiti, öğretmenin bu faaliyetlerdeki rolünün belirlenmesi, elimizdeki imkanların bu alanda nasıl kullanabileceÄŸinin  tesbiti ve faaliyetlerin planlanması ihtiyacı vardır. Türkçe öğretmeninin, önce ders dışında Türkçe'yi öğretmek, öğretilen bilgileri pekiÅŸtirmek, Türkçe'yi sevdirmek, Türkçe yazılmış edebi ürünleri tanıtmak, Türkçe'nin güzelliÄŸini ve estetiÄŸini kavratmak, öğrencilerin Türk dilinde güzel ürünler vermesini teÅŸvik etmek ve saÄŸlamak için neler yapabiliceÄŸini tesbit ederek faaliyetlerini planlaması ve ona göre uygulamalarda bulumnası çok önemlidir. Aklımıza ne zaman ne gelirse deÄŸil de eÄŸitim-öğretim yılı başında yapacaklarımızı planlayarak faaliyetlerimizi planımıza göre yapmamız yüksek verim açısından ÅŸarttır.

Türkçe öğretiminde ders dışında yapalabileceklerden bazıları şunlardan ibarettir:

1-      Türkçe öğretmeni her zaman her yerde öğrenciyle Türkçe konuÅŸmalıdır. Bu, öğrenciyi Türkçe konuÅŸmaya zorlayacak ve öğrenci pratik yapmış olacaktır.

2-      Öğrencilerin aktif olarak katkıda bulundukları, hatta zamanla tamamen kendilerinin planlayıp hazırladıkları duvar gazetesi çıkartmak. Mümkünse yukarı sınıf1arın katkısıyla el gazeteleri ya da küçük dergiler çıkarmak. Bu gazetelerin öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi verimi artıracaktır.

3-      Öğrencilere, öğrenim seviyeleri dikkate alınarak roman, hikaye, masal ve fıkra kitaplarının organizeli bir ÅŸekilde dağıtım ve takibinin yapılması. GerektiÄŸinde kısa özetlerin  istenmesi. Bu faaliyette dikkat edilmesi gereken nokta verilen kitabın öğrencinin seviyesine uygun olmasıdır. Bu noktada yapılacak hata öğrencinin okuma isteÄŸini kıracak, hatta kendine olan güvenin kaybolmasına sebep olabilecektir. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında öğretmenin, öğrencilerin psikolojisine, zevklerine, ilgilerine ve dildeki seviyelerine uygun vereceÄŸi kitapların büyük etkisinin olacağı hiç hatırdan çıkarılmamalıdır.

4-      BaÅŸka derslerde, deÄŸiÅŸik sebeplerle meydana gelen boÅŸ derslerde ve baÅŸka uygun zamanlarda öğrencilere Türkçe film, yarışma ve ilgi çekici programların kopya edilerek izletilmesi. Böylece öğrencinin öğrendiklerinin günlük hayatta nasıl kullanıldığını görmesi saÄŸlayacaktır ve telaffuzunun düzeltilmesi yolunda bir adım atılmış olacaktır.

5-       Uydu antenlerinden faydalanarak Türkçe filmler, yarışma programları, belgesel film ve baÅŸka ilgi çekici programların kopya  edilerek öğrencilere izletilmesi. Bu tip video kasetlerinin ve tiyatro kasetlerinin kopya edilerek, öğrencilerin evlerinde faydalanmaları için onlara verilmesi.

6-      Türkçe müsabakalar düzenlemek. Türkçe ÅŸiir yazma, ÅŸiir okuma yarışması, kompozisyon yarışması, bilgi yarışması, kitap okuma yarışması vs... düzenlemek. Böylece öğrencilerin edindikleri, sahip oldukları bilgileri kullanarak konuÅŸma ve yazı yazma becerileri geliÅŸtirilip yazma alışkanlığı edinmeleri saÄŸlanır.

7-      Öğrencilerin yazmış olduklan güzel ÅŸiir, kornpozisyon ve baÅŸka yazıların sergilenmesi. Bunun1a öğrenciler teÅŸvik edilir. Yeni ürünler vermesi saÄŸlanır.

8-      Kornpozisyon ve imtihan kağıtlarının mümkün olduÄŸu ölçüde öğrencilerle bire bir okunması, incelenrnesi. Özellikle kompozisyon ve dikteleri beraberce inceleyip öğrenciye hatalarının gösterilmesi, doÄŸrusunun anlatılması çok güzel neticeler verecektir. BeÅŸ on derste kavratamadıklarımızı öğrencinin bir iki kağıdını birlikte inceleyerek anlatabilir, kavratabiliriz.

9-      Özellik1e hazırlık sınıfı öğrencilerinden düşük not alan, arkadaÅŸlarından geri kalan öğrencilere ek ders vermek. Onlarla ders dışında daha fazla ilgilenrnek.

10-  Türkçe kulübü olarak bulunulan ülke ana dili ve Ä°ngilizce kulüpleriyle birlikte geceler, programlar düzenlemek. Bu programlarda Türkçe tiyatro, skeç, oyun ve yarışmalar yapmak. Türkçe ÅŸiir ve ÅŸarkılar ezberleterek bu programlarda okuyup söyletmek. Bu faaliyette öğrenci, Türkçe'nin incelik ve ayrıntılanyla karşılaÅŸacak, espiri ve mizah yönünü hissederek güzelliÄŸini anlayacaktır.

11-  Öğrencilerin ÅŸiir ve ÅŸarkı ezberlemesi için teÅŸvik edilmesi, irnkan hazırlarmıası.

12-  Kulüp öğrencileriyle tercüme ve aktarma çalışmaları yapılması, mesela bulunulan ülke dilinden Türkçe’ye Türkçe’den bulunulan ülke diline ÅŸiir, hikaye, fıkra, tekerleme ve baÅŸka türde yazıların tercüme edilmesi.

13-  AraÅŸtırma ödevleri vererek Türkçe kaynak1arın, sözlüklerin incelermesini saÄŸlamak. Bununla öğrencilere araÅŸtırma yeteneÄŸi kazandırılarak Türk dili ürünlerini incelemesi saÄŸlanır.

14-  Tükçe gazete ve dergilerden öğrencilerin istifade etmelerine imkan hazırlamak. Gazete ve dergileri kulüp odalarında (Türkçe odalarında) öğrencilerin hizmetine sunabiliriz. Duvar ve el gazeteleri, hazırlarken faydalanmalarını saÄŸlayabiliriz.

15-  Yazıları Türkçe olacak karikatür yarışması düzenlemek. Bununla Türk dilinde espiri, latife ve mizah yapma gücü geliÅŸtirilir. Türk dilinin estetiÄŸini, inceliÄŸini öğrencilerin sezmesi, sevmesi ve kullanması saÄŸlanır.

16-  Geziler düzenleyerek öğrencilerin gezi süresince Tükçe konuÅŸmalarını saÄŸlamak. Böylece karşılaşılan yeni olay ve manzaralar üzerinde öğrenciler konuÅŸturularak pratik yaptırılmış olur.

Bütün bu bahsettiğimiz ders dışı faaliyetlerle öğrencilerin Türkçeyi öğrenmeleri, öğrendiklerini pekiştirmeleri, öğrendiklerini uygulama alanları bulup uygulamaları sağlanmakta, araştırma-inceleme, yazma kabiliyet ve becerilerini geliştirmekte; öğrenciye üretirken, çalışırken din1enmek öğretilmekte; öğrencinin kendisi ve çevresini tanımasına yardımcı olunmaktadır.

Okulun, öğrencilerin, öğretmenin durumuna göre, imkanlara göre ders dışı faaliyetler elbette arttırılabilir, zenginleştirilebilir, daha fazla fayda sağlanabilir. Bu faaliyetlerden bazıları Türkçe odasının kullanımıyla ilgili bölümde daha geniş anlatılmış olup, burada toplu halde değindiğimiz bazı çalışmalar da ilerde tek tek ele alınarak etraflıca anlatılacaktır.