Yabancılara Türkçe Öğretimi

Dikte Örneği

Resimden Yazıya

Bir başka yazma biçimi de görüleni yazmakla gerçekleşir. Daha önce yazmaya geçişi sağlayan hazırlık aşamasında birikim kazanma yollarından söz edilmişti. Bu yollardan biri de gözlem yapmaktır. Somut olarak verilen bir nesneden yola çıkarak kişinin düşüncelerini veya duygularını yazıya dökmesidir. Bu bir resim olur, gözlem sonucu elde edilen birikim olabilir, pencereden dışarı bakarken gördüklerimiz, gördüklerimizden etkilendiklerimiz olabilir. Önemli olan, görüleni yazıya aktarmaktır. Bunu yaparken belli bir sırayı takip etmek, yazıda bütünlüğün kaybedilmemesini sağlar. Bu sırayı şaşırmamak için aşağıda bir örneği verilen şemayı kullanmak yazma işini kolaylaştırabilir.

Örnek olarak verilen resimden, yazının planı ortaya çıkarılarak, kısa bir hikâye, betimleyici veya öyküleyici anlatım türünde bir paragraf oluşturulabilir. Verilen şemayla konudan kopmadan yazıda bütünlük sağlanabilir.

Resim Hikâyesi

Yönerge

Resme bakarak bir hikâye yazacaksınız. Resmi dikkatle inceleyin. Sadece göz atmayın, hikâyeyi yazmadan önce bütün detayları düşünün, resimdeki oluşumları düşünün. Sadece resmi anlatmayın, bu resim üzerinde bir kurgu oluşturun. Hikâyeyi yazmadan önce yapacağın beyin fırtınası alıştırmasının büyük bir yararı olacaktır.

Beyin Fırtınası

Resimle ilgili aklına gelen her detayı, her şeyi, sözcüğü, cümleyi yazın.

Bu Ä°nsanlar Kim?

Resimdeki her insan hakkında bir şeyler yazın. Kaç yaşındalar, kişilikleri nasıl, diğer insanlarla bir bağlantıları var mı, o anda ne düşünüyor veya ne söylüyor olabilir? Bu etkinliği her kişi için ayrı ayrı yapın.

Bu Resimdeki Zaman ve Mekân Ne?

Hangi ülke, hangi şehir, hangi dönem, hangi yıl? Bütün sorulan destekleyici ayrıntıları listeleyin.

Bu Resimdeki Olay Ne?

Bu insanlar neden burada ve tam o sırada bu insanlar ne yapıyor ve ne düşünüyor olabilirler? Neden? Resimdeki insanların geçmişini ve yaşadıklarını düşün, anlat. Bu resimden önceki gün, önceki yıl ya da 10 yıl önce ne olmuş ki, bu insanlar o zaman dilimi içinde bir araya gelmişler?

Daha Sonra Neler Olacak?

Bu andan sonra ne olacak? Her biri neler yapacak? Neden? Nereye gidecekler? Neden? Hikâye nasıl bitecek? Neden?

Bütün bu sorular cevaplandırıldıktan sonra hikâye/paragraf oluşmaya hazırdır. Mümkün olduğu kadar fazla ayrıntı kullanmaya çalışılmalıdır. Beyin fırtınasındaki tüm sözcükleri değil, sadece gerekli olanlar kullanılmalı, ama ayrıntılara önem vermelidir. Hareketleri anlatmak için, heyecanlı ve ilgi çekici bir hikâye/paragraf oluşturmak denenmelidir.