Yabancılara Türkçe Öğretimi

Yeni Dünya’da Türkçe Rüzgârı!

Hasker tarafından yazıldı.

Haftalık haber dergisi Aksiyon, Uluslararası Türkçe Olimpiyatları'nı kapağına taşıdı. Olimpiyatlara katılan çocukların ilginç hikayelerine de yer verilen kapak dosyasında Türkçe Olimpiyatlarının Türkiye’nin uluslararası alanda tanıtımında da önemli bir görev üstlendiğinin altı çiziliyor.

Zafer Özcan - Onur Kaya Houston

Olimpiyatlar, Türk dilinin dünyada tanınması kadar, Türkiye’nin uluslararası alanda doğru tanıtımı noktasında önemli bir misyon üstleniyor. Tıpkı Amerika’da olduğu gibi…

Dr. Jeanette Okur, Üniversity of Houston’da Türkçe okutmanı. Bunun yanı sıra Teksas’ın ünlü Rice Üniversitesi akşam okulunda, emeklilere ve profesyonellere, Türk Kültür Tarihi dersleri veriyor. Kendisi Amerikalı; ancak soy isminden de anlaşılacağı gibi bir Türk’le evli. Amerikan edebiyatının yanı sıra Alman ve Türk edebiyatı okumuş. Avusturya’da çalıştıktan sonra evlenip Türkiye’ye yerleşmiş ve Fatih Üniversitesi ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nde çalışmış. 7 yıl Türkiye’de yaşayan ve doktorasını da Türkiye’de yapan Jeanette Hanım, eşiyle birlikte bir yıldır kendi memleketinde yaşıyor ve kendi insanına Türkiye’yi, Türkçeyi ve Türk kültürünü anlatıyor. Bir bakıma Amerikalılar, Türk kültürünü kendi insanlarından öğreniyor. Yaptığı işten çok keyif alan Jeanette Okur, “Türkiye’de Türklere Amerikan kültürünü anlatıyordum, şimdi tersini yapıyorum ve Amerikalılara Türk kültürünü anlatıyorum. Burada Türk kültürü çok az biliniyor ve insanlar öğrenmeye çok meraklılar.” diyor.

Jeanette Okur’un tespitlerine göre Amerika genelinde Türk dili ve Türk kültürüne ilgide büyük artış var. Amerika’daki üniversitelerde son iki yıl içinde Türkçeye yönelik 20 yeni pozisyonun açıldığını söylüyor. Bunların 10’unun yeni bölüm olduğunun altını çiziyor. Tespitlerine göre bu ilgi artışının temelinde, Amerika’daki Türk toplumunun faaliyetlerinin önemli rolü var. Türk toplumunun faaliyetleriyle Türkiye’yi tanımaya başlayan Amerikalıların dile ve kültüre yönelik talepleri de artıyor. Kendisinin Almanca ve Alman edebiyatı dersi de verebildiğini ancak buna yönelik bölümlerin kapandığı tespitini yapan Okur, “Almanca bölümleri öğrenci kalmadığı için kapanıyor. Sadece Almanca öğretseydim, Amerika’da iş bulamazdım.” diyor. Hâlen Amerika’da Doğu dillerine yönelik büyük bir ilgi artışı var. Bunların başında da Türkçe geliyor. Amerika’da en fazla ilgiyi Arapça ve Farsçanın gördüğünü söyleyen Jeanette Okur, yakında Türkçenin Farsçayı geçerek Amerika’da Arapçadan sonra en fazla ilgi gören Doğu dili olacağını vurguluyor.

DERSLERE ÇOCUKLARIYLA GELİYORLAR

Türkiye’nin ve dünyanın 120 ülkesinin 8. Türkçe Olimpiyatları’na hazırlandığı bugünlerde Jenaette Okur’un bu tespitleri, yurt dışındaki Türk okullarının ne gibi sonuçlara ulaşmaya başladığı hakkında önemli ipuçları veriyor aslında. Yurt dışında Türkiye’yi anlatma gayretleri, sadece öğrencileri değil, yetişkinleri de etkiliyor. Türkçe öğrenme talebi her kesimden geliyor. Jeanette Okur’un, hâlen üniversitede Türkçe öğrettiği 72 öğrencisi var.

Üniversite kadar Türkçe derslerinin ilgi gördüğü mekânlardan biri de Houston’da bulunan Turkuaz Türk Kültür Merkezi. Merkezde Türkçe öğretmenliği yapan Ahmet Tiryaki’nin, aralarında avukat, reklamcı, mühendis, yönetici, hemşire, mimar, yargıç ve öğretmenlerin bulunduğu bir öğrenci grubu var.

Ahmet Hoca, “Aslında bu insanların hiçbirinin Türkçe öğrenmeye ihtiyacı yok ama çok ilgilerini çekiyor. Derslerime çocuklarıyla gelen yetişkinler bile var.” diyor. Türkçe derslerine oğlu Jonathan ile birlikte katılan mimar Jerry Tipps, “Houston’daki Türk topluluğunu tanıdıktan sonra Türk kültürünü çok sevdim. Türkiye’ye gittim ve Türkçe öğrenmenin çok iyi bir fikir olacağını düşündüm.” diyerek açıklıyor gerekçesini. Jerry Tipps’in hocası Ahmet Tiryaki, Amerikalıların özellikle ülkelerinde yaşayan eğitimli, meslek sahibi ve kariyerli Türklerden etkilendiği tespitini yapıyor. Kısacası, temsil iyi olduğu zaman, sonuçlar da olumlu oluyor. Çünkü insanlar, yabancı bir ülkeyi en fazla kendi çevrelerinde yaşayan ve o ülkeden gelmiş insanlar aracılığıyla tanıyor. Onların verdiği imaj ülkenin imajını oluşturuyor.

Türk toplumunun bu faaliyetlerine anlamlı bir desteği de Houston’da üniversite eğitimi alan Türk öğrenciler veriyor. Üniversity of Houston bünyesinde Türk Amerikan Öğrenci Derneği’ni (TASA) kuran Türk öğrenciler, bu kuruluş aracılığı ile Türkçe ve Türk kültürünü tanıtıyor. Öğrencilerin faaliyetleri sadece yabancı öğrencilerden değil, hocalarından, hatta üniversite yöneticilerinden bile ilgi görüyor. Dernek bünyesinde ücretsiz verilen Türkçe derslerine dekanlar ve dekan yardımcıları bile katılıyor. Bu sene başında açılan Türkçe kursuna toplam 130 öğrenci ve öğretim üyesi kayıt yaptırmış.

‘Oğlumun Şarkılarını Anlamak İstiyorum’

Norma Munoz, Houston’da noterlik yapan bir avukat. Türkçe öğrenmeyi çok istiyor. Türkiye’ye hiç gitmemiş ancak haziranda bir seyahat planı var. ‘Neden Türkçe öğrenmek istiyorsunuz?’ sorusuna ilginç bir cevap veriyor: “Oğlumun söylediği Türkçe şarkıları anlamak istiyorum.” Norma Munoz’un oğlu Philip, Houston’da bulunan ve Türk girişimcilerin işlettiği Harmony School of Sciences’de okuyor. 8. sınıf öğrencisi Philip, Türkçe Olimpiyatları’nın tecrübeli isimlerinden. Daha önceki yarışmalarda şarkı dalında dereceleri var. Bu yıl Teksas genelinde yapılan Türkçe dil sınavında birinci olan Philip, bir aylık dil kampı için yazın annesiyle birlikte Türkiye’ye gelecek. Kendisi daha önce 3 kez gelmiş Türkiye’ye. İstanbul, İzmir ve Antalya’yı gezmiş. Munoz ailesi aslen Kolombiya kökenli. 24 yıldır Amerika’da yaşayan ailenin hayatında artık Türkiye ve Türkçenin yeri çok değerli. Oğlunun buradaki Türk toplumuyla tanışmasından sonra kendisinin de Türkleri tanıdığını ve çok sevdiğini anlatıyor Norma Munoz. Daha önce Türkiye hakkında hiçbir bilgisi yokmuş. Türkiye denince aklına sadece çöl ve çatışmaların geldiğini, buradaki Türkleri tanıdıktan sonra fikirlerinin tamamen değiştiğini söylüyor.

Houston’da yaşayan Otten ailesinin de Munoz ailesine benzer bir hikâyesi var. Emily ve Madeleine Otten kardeşler, Hormony School of Sicence öğrencisi. Onlar da Türkçe öğreniyor ve daha önce Türkçe Olimpiyatları’na katılmışlar. Her yönüyle klasik bir Amerikan ailesi görüntüsü veren Ottenlerin evinde de artık Türkler, Türkiye ve Türkçenin ayrı bir yeri var. Ken Otten, iki kızının Türkçe öğrenmesinden çok memnun. Şehirde yaşayan Türk topluluğu ile ilişkilerinin çok iyi seviyede olduğunu vurguluyor. Onu en fazla etkileyen konu, çocuklarının hafta sonları Türk öğretmenlerin evlerine gidip kalabilmeleri olmuş. Yabancı bir ülkeden gelen insanlarla bu ölçüde insani diyalog kurabilmek ve ilgi görmek onu çok etkilemiş. Emily ve Madeleine’nin babası Joi Otten, Türkiye’deki medeniyet birikimini, buradaki Türklerle tanıştıktan sonra fark ettiğini söylüyor. Tanıdıkça Türk dili ve medeniyetinin çok özel olduğunu düşünmeye başladığını belirten Joi Otten, bunun için kızlarının Türkçe öğrenmesini çok istediğini ve desteklediğini belirtiyor.

Görünen o ki, dünyaya yayılan Türk okulları ve bu okulların çevresinde gelişen ve gittikçe büyüyen Türk toplulukları, artık Amerika gibi ülkelerde bile Türk dilini ve Türk kültürünü gündeme taşıyor. Hayatlarında Türkiye hakkında hiçbir olumlu cümle duymamış, etrafları ön yargılarla kuşatılmış insanlar, bu vesileyle Türkiye’yi de daha yakından tanıyor ve daha objektif bilgilere ulaşıyor. Aslında Uluslararası Türkçe Olimpiyatları, Türk dilinin dünyada tanınması ve öğrenilmesi kadar, Türkiye’nin uluslararası alanda doğru tanıtımı noktasında önemli bir misyon ve imaj taşıyıcı görevini üstleniyor.