Yabancılara Türkçe Öğretimi

Åžimdiki Zaman

Serkan Başak tarafından yazıldı.

Tanım: Şimdiki zaman, fiilin belirttiği işin içinde bulunduğumuz zamanda başladığını ve devam etmekte olduğunu bildirir. Fiile –yor eki getirilerek yapılır.

 

Åžimdiki Zaman Olumlu:

Şimdi ders anlatıyor.

Çocuklar bahçede futbol oynuyorlar.

Öğrencilerin sınavlarını okuyorum.

 

Not: Eğer fiil a, e harfleri ile bitiyorsa a, e harfleri ı, i, u, ü harflerine dönüşür. Olumsuzda bu değişme olmaz.

dinle + yor dinliyor

başla + yor başlıyor

oyna+ yor oynuyor

 

Öğrenciler otobüs bekliyor.                  (sulamak)

Öğretmen konuyu tekrarlıyor.                (tekrarlamak)

Bahçıvan bahçeyi suluyor.                    (sulamak)

 

Bu kural tek heceli iki fiil için de geçerlidir.

de + yor diyor

ye + yor yiyor

 

Åžimdiki Zaman Olumsuz:

Öğretmen öğrencilere kötü not vermiyor.

Ben sigara içmiyorum.

Öğrenciler derste hiç konuşmuyor.

Not: Türkçede olumsuzluk eki ma, me ekleridir. Fakat Şimdiki zamanda -mı, -mi, -mu, -mü eklerine dönüşür. Soru eki ile olumsuzluk eki birbiriyle karıştırılmamalıdır. Olumsuzluk eki Şimdiki zamandan önce, Soru eki ise Şimdiki zamandan sonra gelir.

 

koÅŸ - mu (Olumsuzluk eki) - yor mu (Soru Eki) - yum?

Åžimdiki Zaman Soru:

Anneni çok özlüyor musun?

Öğretmeninizi seviyor musunuz?

Sen beni tanıyor musun?

Not: Şimdiki zaman anlamı -makta, -mekte ekleriyle de sağlanır.

Şimdi ders çalışmaktalar.

(Şimdi ders çalışıyorlar.)

 

 

Ayak sesleri duymaktayım.

(Ayak sesleri duyuyorum.)

 

Kullanımı:

1. Fiilin içinde bulunulan zaman içerisinde ve konuşma anında yapılmakta olduğunu anlatır.

Şimdi, odasında ders çalışıyor.

Bütün çocuklar, dışarıda oyun oynuyorlar.

 

2. Şimdiki Zaman, Geniş Zaman yerine kullanılır.

Her gün düzenli olarak iki saat ders çalışıyor.

(Her gün düzenli olarak iki saat ders çalışır.)

 

Babam hiç sigara kullanmıyor.

(Babam sigara kullanmaz.)

 

3. Şimdiki Zaman Gelecek Zaman yerine kullanılır.

Bekleyin biraz sonra ben de geliyorum  .

(Bekleyin biraz sonra ben de geleceÄŸim.)

 

Yarın sabah yola çıkıyoruz.

(Yarın sabah yola çıkacağız.)

 

4. Şimdiki zaman, Duyulan geçmiş zaman yerine kullanılır.

Geçen hafta annesinin ve babasının yanına gidiyor ve onları çok üzüyor.

(Geçen hafta annesinin ve babasının yanına gitmiş ve onları çok üzmüş.)

 

Dün akşam babasına kızıyor ve evden çıkıp gidiyor.

(Dün akşam babasına kızmış ve evden çıkıp gitmiş.)

 

Not: et, git, tat fiillerinde t harfi d harfine dönüşmektedir.

Bütün yemeklerden tadıyor.

Nereye gidiyorsun?

Babasına yardım ediyor.