Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Sözcük Öğretimi Uygulamaları: Kavram Haritası Örneği

Eğitim öğretim uygulamalarında benimsenen yeni yaklaşımlar ışığında öğrenci­lere bilgiye ulaşma konusunda yeni yöntemler öğretilmektedir. Mekanik öğrenmeyi reddeden bu anlayış öğrencilerin bilgiyi anlamlı ve birbiriyle ilişkili şekilde öğrenme­sini öngörmektedir. Türkçe öğretiminde gerçekleştirilmek istenen amaçlardan birisi de öğrencilerin kelime dağarcıklarının zenginleştirilmesi ve bu sayede kendilerini en iyi şekilde ifade edebilecek bireyler hâline dönüşmeleridir. Bu amaç ana dili eğitiminde ne kadar önemli ise Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de aynı öneme sahiptir. Çünkü öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri ve kendilerini ifade edebile­cekleri duruma gelmeleri için sözcük öğretimi son derece önemlidir. Bundan hareketle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öncelikli hedeflerden birisi, öğrencilerin söz dağarcıklarının zenginleştirilmesi, anlamını bilmedikleri kelimeleri ilişkili oldukları diğer sözcüklerle birlikte anlamını bilir ve cümle içerisinde kullanabilir duruma gel­meleridir. Araştırma bulguları ve alanyazındaki (Türkçenin yabancı dil olarak eğitimi ve öğretimi odaklı çalışmalardaki) bulgular ışığında, Türkçenin yabancı dil olarak öğ­retiminde kavram haritalarının bireylerin iletişim içinde oldukları informal ortamlara yönelik sözcüklerin, ilişkili oldukları diğer sözcüklerle birlikte öğretiminde kullanıl­masının yararlı olacağı öngörülmektedir. Bu eksende yapılacak yeni çalışmalar için şu önerilerde bulunulabilir:

1. Kavram haritaları, yabancılara Türkçe öğretiminde informal ortamlara yönelik kavramların öğretiminde rahatlıkla kullanılabilir.

2. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hazırlanacak kavram haritaları öğren­cilerin cinsiyet, uyruk vd. değişkenler dikkate alınarak öğrencilerle birlikte hazırlana­bilir.

3.  Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bilginin kalıcılığı adına kavram harita­ları görsellerle zenginleştirilerek hazırlanabilir.

4. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde çağın eğitim anlayışına uygun olarak elektronik ortamlardan yararlanılmalı ve öğrencilerin internet üzerinden cep telefon­larıyla rahatlıkla ulaşabilecekleri görsel/kavramsal sözlükler hazırlanabilir.