Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Uzaktan Eğitim Programları

Bireyler yaşamlarını artık teknolojinin nimetleriyle iç içe geçirmektedir. Akıllı telefonlar, tabletler, bilgisayar hayatın vazgeçilmez parçaları hâline gelmiştir. Bilgiyi paylaşmak veya bilgi edinmek için mesafeler kat etmeye, belli bir zamanı beklemeye, belli bir mekânda bulunmaya gerek kalmamıştır. Ortaya çıkan bu durumla birlikte eğitimde yeni yaklaşımlar benimsenmeye başlamıştır. Benimsenen yeni yaklaşımların başında uzaktan eğitim gelmektedir. Uzaktan eğitimin sunduğu avantajlar, dünya üzerinde yabancı dil öğretiminde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada “Acaba Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde uzaktan eğitim programları var mı?”, “Varsa bu programlar nasıl uygulanmaktadır?”, “Kimler bu programdan yararlanabilmektedir?”, sorularına cevaplar aranmıştır. Bulunan cevaplar aşağıda ifade edilmiştir. Ancak umut verici veriler elde edildiğini söylemek güçtür.

• Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uzaktan eğitim uygulamalarının tespit edilmeye çalışıldığı araştırmada 13 uzaktan eğitim uygulaması tespit edilmiştir. Bunlar şuşekildedir:
• Fatih Üniversitesi Türkçe Öğretimi, Uygulama ve Araştırma Merkezi Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi SertifikaProgram
• Abant İzzet Baysal Üniversitesi Uzaktan Uygulama ve Araştırma Merkezi YabancıDil
• İstanbul Aydın Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi Yabancı Dil Olarak TürkçeÖğretimi
  

• Hacettepe Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sertifika Program
• Okan Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi SertifikaProgramı
• Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Türkçe Öğretimi Araştırma ve Uygulama Merkezi Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sertifika Programı
• Ahmet Yesevi Üniversitesi Türkiye Türkçesi ile Eğitim Programları (TURTEP) Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Yüksek Lisans Programı
• Dil Bilimi Web Sitesi Adım Adım TürkçeÖğreniyorum
• Anadolu Üniversitesi Uzaktan Türkçe Öğretim Programı(TSP)
• Hacettepe Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (HÜTÖMER)
• Yunus EmreEnstitüsü
• Ankara ÜniversitesiTÖMER
• Ankara Üniversitesi Türkçe ÖğretimPortalı

 Elde edilen bu verilere göre yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uzaktan eğitim; eğitimcilere yönelik ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere yönelik olmak üzere iki farklı hedef kitleye göre yapılmaktadır.

 Toplamda 13 uzaktan eğitim uygulaması tespit edilmişse de 3 kuruma ait uzaktan eğitim etkinlikleri uygulamaya geçmemiştir ya da uygulamadan kaldırılmıştır. Uzaktan eğitimle eğiticilere yönelik 6 yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifika programı, 1 yüksek lisans programı tespit edilirken dil öğrenirlere yönelik etkin varlığını sürdüren 2 uzaktan eğitim programı tespit edilmiştir.

 Uzaktan eğitim, dünya üzerinde dil öğretiminde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Buna karşılık Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi için uzaktan eğitim uygulamaları yeni sayılabilir. Türkiye'de, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uzaktan eğitim etkinlikleri 2000'li yılların başında uygulanmaya başlanmıştır. Geçen süre göz önüne alındığında ve çalışmamın sonuçlarına bakıldığında, bu alanda çok yol kat edildiğini söylemek mümkün görünmemektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında uzaktan eğitim uygulamalarının önemine değinen ve bu alanda çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiğini ifade eden birçok çalışmanın sonucu bu araştırmanın sonuçlarıyla uyumludur. Türker (2014: 89) Türkçenin web tabanlı ortamlarda yabancı dil olarak öğretilmesi amacıyla ülkemizde yapılan çalışmaların sınırlı olduğunu, son yıllarda bu alanda bir kısım çalışmaların yapıldığını fakat yapılan çalışmaların yetersiz olduğunu belirtmiştir.

Çeltek (2014) ve Pilancı (2015) da Türkçenin yabancı dil olarak öğreniminde ve öğretiminde kullanılabilecek Türkiye kaynaklı pek çok materyal sunan internet sitesi   bulunduğunu,   ancak   çevrimiçi   olarak   derslerin   gerçekleştirildiği,eğitmenler tarafından birebir geribildirimlerle öğrencilerin değerlendirildiği çok az programın bulunduğunu ortaya koymuştur. Çeltek ve Pilancı'nın tespitleri bu çalışmanın verileriyle örtüşmektedir.