Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen B1 Düzeyindeki Gürcü Öğrencilerin Yazma Hataları
Türkleri, Türkiye’yi tanımak ve Türklerle daha iyi iletişim kurmak amacıyla yurtiçinde ve yurtdışında Türkçe öğrenmek isteyenlerin sayısı hızla artmaktadır. Bu isteği karşılamak Türkçeyi ve dolayısıyla Türkiye’yi tanıtma olanağını en iyi biçimde değerlendirmek için yabancılara Türkçe öğretimi konusu titizlikle ele alınmalıdır. Günümüzde son 20 yıldır Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi yaygınlaşmış ve başarıyla gerçekleştirilmektedir (Karababa, 2009: 276).
Alan yazın tarandığında Bölükbaş ( 2011 ), Tunçel ( 2013), Büyükikiz ve Hasırcı ( 2013 ), Başoğul ve Can ( 2014 ) tarafından yapılan araştırmalar Türkçeyi yabancı dil olarak öğrencilerin yazım yanlışlarıyla ilgili çalışmalar arasında yer almaktadır. Bunlardan sadece Başoğul ve Can ( 2014 )’ın çalışması Balkan öğrencilerle ilgiliyken diğerleri genellikle Suriyeli öğrencilerin Türkçe yazma çalışmalarıyla ilgilidir. Bu çalışma sonuçları Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin Türkçe dil bilgisi kurallarını yeterli seviyede öğrenemediklerini, Türkçe yazma çalışmalarında doğru sözcük seçimi yapamadıklarını ve Türkçe cümle kurarken sözdizimsel sorunlar yaşadıklarını göstermektedir. Söz konusu çalışmalar Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma çalışmalarında sorun yaşadıklarını göstermesi bakımından önemlidir.
Bu çalışmada ise B1 düzeyindeki yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Gürcü öğrencilerin yazım hataları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Gürcü öğrencilerle ilgili ilk araştırmalardan biri olması bakımından önemlidir. Çalışmada öğrencilerin yapmış oldukları hatalar iki genel başlık altında incelenmiştir. Birinci bölümde öğrencilerin yapmış olduğu yazım yanlışları incelenmiştir. Bu yazım yanlışları; alfabe farklığından oluşan yazım hataları ile sözcüklerin yanlış yazılması ve yanlış sözcük kullanımı başlıkları altında sınıflandırılarak ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Alfabe farklılığından oluşan yazım hatalarında öğrencilerin “İ” sesinde 37 yanlış, . “Ö” sesinde 11 yanlış, . “Ü” sesinin yazımında 20 yanlış yaptıkları belirlenmiştir. Sözcüklerin yanlış yazılması başlığı altında toplamda 27, yanlış sözcük kullanımında ise 65 hata tespit edilmiştir. Burada karşılaşılan hatalar genellikle alfabe ve kelime öğretimi esnasında öğrencilerin ana dille hedef dil arasındaki farklılıkları tam olarak kavrayamamasından kaynaklanmaktadır. Genel hatalar içerisinde yazım yanlışları üçte birlik kısmı oluşturmaktadır bu da yazım yanlışlarında ciddi bir eksiklik olduğunu göstermektedir.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise öğrencilerin yaptıkları dil bilgisi hataları incelenmiştir. Bu ana başlık altında öğrencilerin yapmış oldukları çokluk eki yanlışlığı (31), sıra sayıları yanlışlığı (4), hal ekleri yanlışlığı (124), kişi ekleri yanlışlığı (20), tamlama yanlışlıkları (21), deyim ve sözcüklerin kullanım yanlışlıkları (15), ses olayları yanlışlıkları (15), fiil çatısı ve eylemsi yanlışlıkları (29) ve söz dizimi yanlışlıkları (19) başlıkları altında incelenmiştir. Bu bölümde de Gürcü öğrencilerin genel olarak hâl eklerinde yanlışlıklar yaptıkları tespit edilmiştir. Hâl eklerinde yapılan yanlışlıklar genel olarak belirtme ekinde karşımıza çıkmaktadır. Belirtme hâl ekinin Gürcü dilinde fazla kullanılmaması, öğrencilerin bu konuyu anlamasını zorlaştırmaktadır. Ayrıca yönelme ve bulunma hallerinin Gürcü dilinde aynı ekle ifade edilmesi Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Gürcülerin bu ekleri karıştırmasına neden olduğu yazma çalışmalarında belirlenmiştir.
Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten görevlilerin ilk yaptıkları çalışmalar genellikle alfabe eğitimidir. Ayrıca yazma eğitiminin ilk aşamasını da alfabe eğitimi oluşturmaktadır. Tiryaki’nin ifadesiyle: “Yazma becerisi, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde hem dili öğrenen hem de dili öğreten açısından; aşamalardan oluşan zor bir süreçtir (Tiryaki, 2013: 43)”. Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenler; bu bilinçle hedef dil ile ana dilde farklılıkları ve benzerlikleri bulunan harfleri bilerek üzerinde ayrıntılı olarak durmalı ve öğrencilere bunları öğretmelidir. Bir diğer önemli konu ise kelime öğretimidir ki burada Gürcüce ile Türkçe arasında ortak kelimelere de dikkat ederek öğrencilerin kelimeleri doğru yazımları ile öğrenmeleri sağlanmalıdır. Bunun yanı sıra Türkçede öğelerin cümle içerisinde nasıl yer alacaklarının belirtilmesi de başlangıç ve orta seviyede bulunan Gürcü öğrencilerin Türkçeyi düzgün öğrenebilmeleri için önem taşımaktadır. Öğrencilerin yazma çalışmalarında kullandıkları devrik cümleler düzeltilmediği takdirde zaman içerisinde öğrencilerin bunu içselleştirdiği görülmekte ve Gürcü öğrenciler kurallı cümle yazamamaya başlamaktadırlar. Dil öğretiminde ses olaylarının da kavranması için konu anlatımından sonra farklı çalışma kâğıtlarıyla öğrencilerin konuyu kavramaları sağlanmalıdır.
İncelenen yazma çalışmalarından hareketle eğitimcilerin bu yanlışlıklara dikkat ederek öğrencilerin yaptıkları yanlışlıkları anında düzeltmeleri ve geri dönütler vererek onları cesaretlendirmeleri; öğrencilerce yapılan yanlışların tekrar edilme sıklığını azaltarak, onların daha iyi yazmalarını sağlayabilir.
Öneriler
- Gürcü öğrencilerin konuşma ve okuma becerilerine yönelik benzer çalışmalar yapılarak Gürcü öğrencilerin Türkçeyi yabancı dil olarak en iyi hangi şekilde öğrenebilecekleri belirlenmelidir.
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten elemanlara; güncel bilimsel araştırma sonuçlarıyla örtüşen hizmet içi eğitim çalışmaları yapılmalıdır. Böylece öğretim elamanlarının öğrencilerin sıklıkla hata yaptıkları konularda daha sağlıklı eğitim vermeleri sağlanabilir.
- Gürcü öğrencilerin Türkçeyi yabancı dil olarak daha kolay öğrenebilmelerine yönelik ders ve okuma kitapları üzerine bilimsel ve kuramsal çalışmalar yapılmalıdır.
- B2 ve C1 seviyesindeki Gürcü öğrencilerin Türkçe yazma becerilerine yönelik benzer araştırmalar yapılarak öğrencilerin dil gelişimleri değerlendirilmelidir.
