Ünsüz Yumuşaması

Tanım: Türkçede kelimelerin sonunda p, ç, t, k harfleri varsa bu kelimelere sesli harfle başlayan bir ek gelirse bu harfler yumuşayarak b, c, d, g-ğ harflerine dönüşür.

 

p	b
ç	c
t	d
k	ğ - g

mektup →mektub-u

borç →borc-u

yoğurt→ yoğurd-u

köpek→ köpeğ-i

 

Not: k harfi yumuşayınca ğ olur. -n harfinden sonra gelen k ise g olur. 

Denk →deng-i

Renk →reng-i

Çelenk →çeleng-i

 

Not: Ünsüz yumuşaması genellikle isimlerde olur. Fiillerde de bu kurala sadece git-, et-, tat- fiilleri uyar.

git Bu hafta alışverişe siz gidin.

et Arkadaşınıza yardım edin.

tat Şu yemeklerden de tadınız.

Not: 1. Genellikle tek heceli kelimeler bu kurala uymaz.  

Et         top       saç       vb.

Kasap, eti tartıyor.

Saat üçü beş geçiyor.

Bu hapı içiniz.

 

Bazı tek heceli kelimelerde yumuşama olabilir.

çok →çoğu

kap→ kabı

yurt→ yurdu

 

2. Yabancı kelimelerin bir kısmı bu kurala uymaz.

hukuk, millet, merhamet, gayret

 

3. Özel isimlerde bu kurala uyulmaz. Yazılırken değişme olmaz ama konuşurken değişme olur.

Ahmet + i        Ahmet’i                       Ahmet’i tanıyor.

Ufuk + u           Ufuk’u                         Babası Ufuk’u soruyor.

Serap + a         Serapa                         Bu paketi Serapa ver.