Türkçe de...

YENİ ÖĞRENENLERE TÜRKÇE ÖĞRETİMİ

DİL NEDİR? -1- DİLİN TÜRLERİ

Çok geniÅŸ anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doÄŸrudan doÄŸruya  ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. Bu tanım bütün canlıların kendi aralarındaki bildiriÅŸimlerle ilgili iÅŸaret sistemlerini olduÄŸu kadar, insanlar tarafından doÄŸanın ve eÅŸyanın ortak kalıplar halinde manalandırılması olgularını da kapsamaktadır.

İnsanlar ve hayvanlar bir takım sesler ve işaretlerle düşünce, duygu ve güdülerini anlatmaktadırlar. Bunlar birer (dil)dir. Yaprakları solmaya başlayan bir bitki de (susadım) veya (hastayım) demektedir. O halde bitkilerin bile doğaya dönük dilleri vardır. Demek ki tüm canlıların, kendilerini ve hallerini anlatabilme olanakları vardır. Buna dolaysız (doğrudan doğruya) bildirişim diyoruz.

Bir de insanların, uzun bir yaşantı sonunda, ortak sembollerle, ortak kalıplarla, evrende, doğada ve eşyada manalandırdıkları, özel anlamlar aşılaladıkları, dolaylı birer bildirişim aracı olarak kullandıkları işaretler ve sesler var ki bunlardan da sembolik, artistik bir dil oluşabiliyor; (yağmurun dili, denizin dili, göklerin dili, güllerin dili) gibi.

Bizim konumuz (insan dili)dir. Bunun için dilin, dar, bilimsel bir tanımını yapacağız. İnsanların aralarında anlaşmaya, kendilerini ifade etmelerine araç olan dil, bir gramer sistemi içinde örgütlenmiş, düşünce ve duyguları bildirmeye yarayan ses, işaret ya da hareketlerin bütünüdür.

İnsan anlatım ve bildirişim için ya hareket eder (jest), ya da ses çıkarır (konuşma) ya da belirli işaretler çizer (yazı). Konuşma dili, yazı dili, hareket dili, (insan dili)nin üç ayrı görüntüsüdür.

 

Kaç türlü dil vardır? (Dil)i, değişik özelliklerine

göre genel olarak nasıl sınıflandırabilirsiniz?

 

I- DOÄžAL BAKIMDAN:

1-   DoÄŸa dili

2-   Hayvan dili

3-   İnsan dili

 

II- TEKNİK BAKIMDAN:

1-   Hareket dili

2-   KonuÅŸma dili

3-   Yazı dili

 

III- COÄžRAFYA BAKIMINDAN:

1-   Yabancı dil

2-   Milli dil

 

IV- TARİH BAKIMINDAN:

1-   Ölü dil

2-   Canlı dil

3-   Uygarlık dili

 

V- ANLATIM DÜZEYİ BAKIMINDAN:

1-   Günlük dil

2-   Halk dili

3-   Elit dili

 

VI- ANLATIM BİÇİMİ BAKIMINDAN:

1-   Bilim dili

2-   Sanat dili

3-   Teknik dili

4-   Kitlesel haberleÅŸme dili:

a) Basın dili

b) Radyo-Televizyon dili

5-   Edebiyat Åžiir dili

6-   Müzik dili

7-   Mekanik dil

 

VII- DİL BİLİM BAKIMINDAN:

1-   Benzer dil

2-   Devrik dil

3-   Analitik dil

4-   Sentetik dil.

 

Yorum ekle



Yenile

You are here: