Yabancılara Türkçe Öğretimi

Avrupa Dil Gelişim Dosyası

A1 (Temel 1) Düzeyi

Dinleme

• Çok yavaş ve dikkatli bir şekilde, anlamı düşünmem için uzun aralar vererek konuşulursa anlayabilirim.
• Bir yerden bir yere yürüyerek ya da toplu taşımla gitme gibi basit yön tariflerini anlayabilirim.
• Dikkatlice ve yavaşça yöneltilen soru ve yönergeleri anlayabilirim.
• Rakamları, fiyatları ve saatleri anlayabilirim.

Okuma

• Gazete ve dergilerdeki kişilere ait bilgileri ( yaşadığı yer, yaş vb. ) anlayabilirim.
• Posterlerdeki bir konser ya da filmin nerede olduğunu, başlama saatini anlayabilirim.
• Bir anketi ( giriş izin formu, otel kayıt formu ) anlayabilirim ve kendime ait temel bilgiyi ( ad, Soyad, doğum tarihi, milliyet ) verebilirim.
• İşaret levhalarındaki “ istasyon”, “araba park yeri”, “park edilmez”, “sigara içilmez” gibi sözcük ve deyimleri anlayabilirim.
• Bir bilgisayar programındaki “BASKI YAP”, “SAKLA”, “KOPYALA”, gibi en önemli komutları anlayabilirim.
• Bir yerden bir yere nasıl gidileceği gibi kısa basit yazılı yön tariflerini takip edebilirim.
• Bayram kutlamaları gibi kısa basit posta kartlarını anlayabilirim.
• Günlük durumlardaki arkadaş ya da meslektaşlarca yazılan “saat 4’te geri döneceğim” gibi mesajları anlayabilirim.

Sözel Etkileşim

• Biriyle tanışabilir ve temel selamlaşma ve vedalaşmaya ilişkin kalıp sözleri kullanabilirim.
• İyi bildiğim günlük konularda basit konuşmaları başlatıp tepki vererek basit soru ve cevaplar üretebilirim.
• Konuştuğum kişinin daha yavaş tekrar etmeye ve söylemek istediğimi ifade etmeye yardımcı olması hâlinde kendimi basit bir şekilde ifade edebilirim.
• Söylediğimi destekleyen mimiklerle basit satın alma işlemlerini yapabilirim.
• Rakam, miktar, fiyat ve saati anlayabilirim.
• Kişilerden bir şeyler isteyebilir ve onlara bir şeyler verebilirim.
• Kişilere nerede yaşadıkları, kimleri tanıkları, sahip oldukları şeyler gibi sorular sorabilir ve bu tür soruları yavaş ve açık sorularsa cevaplayabilirim.
• “Gelecek hafta”, “geçen Cuma”, Kasımda”, “saat üçte”, gibi zaman ifadelerini kullanabilirim.

Sözel Üretim

• Kişisel bilgi ( adres, telefon numarası, milliyet, yaş, aile ve hobiler ) verebilirim.
• Yaşadığım yeri tanımlayabilirim.

Yazma

• Kendimle ilgili ayrıntılı ( meslek, yaş, adres, hobi ) bir anket doldurabilirim.
• Doğum günü, kutlama kartı gibi kartlar yazabilirim.
• Bayram tebriği gibi basit posta kartlarını yazabilirim.
• Birine nerede olduğumu ya da nerede buluşacağımızı belirten bir not yazabilirim.
• Nerede yaşadığım ve ne yaptığım gibi kendime ilişkin basit tümce ifadeleri yazabilirim.

A2 (Temel 2) Düzeyi

Dinleme

• Günlük konuşmaları eğer konuşmacı açıkça, yavaşça ve doğrudan konuşursa anlayabilirim.
• Kişiler yavaş ve açık konuştuklarında çevremdeki bir tartışmanın ana konusunu tespit edebilirlim.
• Günlük yaşama ilişkin ( temel kişisel ve ailesel bilgi, alışveriş, yerel bölge, iş ) sözcük ve ifadeleri anlayabilirim.
• Kısa basit mesajların ve anonsların temel konusunu anlayabilirim.
• Yavaş ve açık ifade edilen günlük konularla ilgili kayıtlı metinlerdeki temel bilgilerini anlayabilirim.
• Televizyon haberleri görüntüyle verildiğinde ( röportaj ve kaza haberleri gibi ) kolaylıkla anlayabilirim.

Okuma

•  İyi düzenlenmiş ve resimlerle desteklenmiş olduğunda, rakam ve isimlerin önemli rol oynadığı haber özetlerinin ya da gazete makalelerinin temel konularını anlayabilirim.
• Yazarının günlük yaşamından bahsettiği ya da sorguladığı kişisel bir mektubu anlayabilirim.
• Futbol oynamak için buluşma zamanını belirten ya da işe erken gelmemi isteyen türde arkadaş ya da meslektaşlardan gelen basit yazılı mesajları anlayabilirim.
• Boş zaman aktiviteleri ve sergilerle ilgili broşürlerdeki en önemli bilgileri anlayabilirim.
• Reklamlardaki ( araba, bilgisayar, ev ve evin büyüklüğü ve fiyatı ) en önemli bilgileri anlayabilirim.
• Umumi telefonlar gibi özel aletlerin nasıl kullanılacağına ilişkin basit talimatları anlayabilirim.
• Bilgisayar programlarının nasıl kullanılacağına ilişkin basit talimatları ve mesajları anlayabilirim.
• Basit bir dille yazılmışsa fikrim olan konularda kısa metinleri anlayabilirim.

Sözel Etkileşim

• Dükkân, postane ya da bankada basit işlemleri yapabilirim.
• Toplu taşım araçlarını (otobüs, tren, taksi) kullanabilir, temel bilgiyi isteyebilir ve bilet satın alabilirim.
• Yolculukla ilgili bilgi alabilirim.
• Yemek ya da içmek için bir şeyler sipariş edebilirim.
• Ne istediğimi belirterek ve fiyatı sorarak basit satın almaları gerçekleştirebilirim.
• Bir harita ya da plana bakarak yön tarifi isteyebilir ya da verebilirim.
• Kişilere nasıl olduklarını sorup cevaplarına karşılık verebilirim.
• Davette bulunabilir ve gelen davetleri cevaplayabilirim.
• Özür dileyebilir ve özürleri kabul edebilirim.
• Hoşlandığım ve hoşlanmadığım şeyleri söyleyebilirim.
• Diğer kişilerle ne yapacağımızı, nereye gideceğimizi, buluşma planlarımızı konuşabilirim.
• Kişilere, işte ve boş zamanlarında neler yaptıklarını sorabilir ve bu tür soruları cevaplaya bilirim.

Sözel Üretim

• Kendimden ve ailemden bahsedebilir ve kişileri tanıtabilirim.
• Yaşadığım yeri tanımlayabilirim.
• Olayların ana hatlarını aktarabilirim.
• Eğitimimi, öz geçmişimi, önceki ve şu anki işimi anlatabilirim.
• Basit bir şekilde hobilerim ve ilgi alanlarımdan bahsedebilirim.
• Geçen hafta sonu, son tatilim gibi geçmiş etkinlikleri ve kişisel deneyimlerimi anlatabilirim.

Yazma

• Kısa ve basit mesajlar yazabilirim.
• Basit cümlelerle bir olayı anlatabilir ve neye, nerede, ne zaman olduğunu (mesela bir parti veya kaza) rapor edebilirim.
• Günlük hayatıma ilişkin (kişiler, yerler, iş, okul, aile, hobiler) basit metinler yazabilirim.
• Günlük hayatıma ilişkin (öğrenim durumum, işim, ilgi alanlarım ve yeteneklerim) basit metinler yazabilirim.
• Basit ifade ve cümlelerle (aile, okul, iş, hobiler konularında) kendimi bir mektupla kısaca tanıtabilirim.
• Basit selamlama, hitap, istek ya da teşekkür ifadelerini kullanarak bir mektup yazabilirim.
• “ve”, “ancak”, “çünkü” gibi kelimelerle bağlanmış basit cümleler yazabilirim.
• Olayların kronolojik sırasını gösteren (ilk önce, sonra, daha sonra, sonradan) kelimeler kullanabilirim.

B1 (Orta 1) Düzeyi

Dinleme

• Zaman zaman bazı kelime ve deyimlerin tekrarını istemek zorunda kalsam da günlük bir konuşmayı takip edebilirim.
• Genel olarak bir konuşmanın ana hatlarını konuşma, standart dilde açıkça ifade edildiği sürece takip edebilirim.
• Kısa bir öyküyü anlayabilir ve sonra ne olacağına ilişkin varsayımlar oluşturabilirim.
• Radyo haberlerinin ve kişisel ilgime uygun bant kayıtlarının ana hatlarını anlayabilirim.
• Televizyon programlarındaki bildiğim konuların ana hatlarını anlayabilirim.
• Günlük aletlerin kullanım yönergeleri gibi basit teknik bilgiyi anlayabilirim.

Okuma

• Günlük konularda kısa gazete haberlerinin ana konularını anlayabilirim.
• Belli bir konuda yanlı görüş belirten makale ve görüşmeleri okuyabilir ve anlayabilirim.
• Konu tanıdıksa ara sıra yer alan bilinmeyen kelime ve deyimlerin anlamını tahmin edebilirim.
• Bir haber gibi kısa metinlere göz gezdirip kim yapmış, ne olmuş ve nerede olmuş gibi konulara ilişkin bilgiyi bulabilirim.
• Basit günlük broşürlerdeki önemli bilgiler anlayabilirim.
• Basit mesajları, iş mektubu ve resmi mektupları anlayabilirim.
• Özel mektuplardaki olaylar, duygular ve dilekler bölümlerini anlayabilirim.
• Belirgin bir yapılanma gösteren bir hikâyedeki ana konuyu (en önemli bölü, olay ve hikâyedeki rolleri)  anlayabilirim.

Sözel Etkileşim

• Tanıdık ya da ilgi alanımdaki konulardan bahseden bir konuşmayı başlatabilir, sürdürebilir ya da bitirebilirim.
• Bazen tam istediğimi söylemem ya da söyleneni takip etmem zor olsa da bir konuşma ya da tartışmayı sürdürebilirim.
• Yolculuk planlarında ya da yolculuk sırasında çıkması olası çoğu durumda derdimi anlatabilirim.
• Ayrıntılı yön tarifi isteyebilir ve anlatılanları takip edebilirim.
• Şaşırma, mutluluk, üzüntü, ilgi ve ilgisizlik gibi duygularımı ifade edebilirim.
• Arkadaşlarla dostça bir tartışmada görüş açımı belirtebilir ya da başkalarını sorabilirim.
• Bir görüşe katılıp katılmadığımı kibarca ifade edebilirim.

Sözel Üretim

• Bir hikâyeyi anlatabilirim.
• Deneyimlerimi, duygu ve tepkilerimi de katarak ayrıntılarıyla ifade edebilirim.
• Rüyaları, hırsları, umutları ifade edebilirim.
• Planlarımı, niyetlerimi ve olanları açıklayabilirim.
• Bir kitap ya da filmin konusu hakkında bilgi verebilir ya da düşüncelerimi söyleyebilirim.
• Metne sadık kalarak kısa bir yazıyı sözlü olarak basit bir dille anlatabilirim.

Yazma

• İlgi alanıma ilişkin konularda kişisel görüşlerim ve bakış açımla sade bir metin yazabilirim.
• Bir okul gazetesi ya da kulüp haber köşesine olaylar ya da deneyimlerimle ilgili basit metinler yazabilirim.
• Arkadaşlarıma ya da yakınlarıma gelişmeler, haberler ve olaylar hakkında bilgi almak için kişisel mektuplar yazabilirim.
• Kişisel bir mektupta bir kitap, film ya da gittiğim konserle ilgili bilgiler verebilirim.
• Bir mektupta acı, sempati, ilgi, mutluluk gibi duygularımı ifade edebilirim.
• Bir ilana başvurabilir ve sözgelimi bir araba ya da akademik kurs ile ilgili daha geniş ve ayrıntılı bilgi isteyebilirim.
• Arkadaşlarım ya da iş arkadaşlarıma kısa bilgiler gönderebilir ve onlardan bilgi isteyebilirim (belgegeçer, e-posta gibi).
• Öz geçmişimi kısaca yazabilirim

B2 (Orta 2) Düzeyi

Dinleme

• Gürültülü ortamlarda dahi standart konuşmaları detayı ile anlayabilirim.
• Bir ders ya da konuşmayı konuya aşina isem net ve anlaşılır dille aktarılırsa anlayabilirim.
• Standart dili olan radyo belgesellerinin çoğunu anlayabilir, sunucunun ses tonu ve ruh hâli gibi durumları betimleyebilirim.
• Standart dili olan televizyon belgesellerini, röportajları, tiyatro oyunlarını, filmleri ve canlı gösterileri anlayabilirim.
• Soyut ve somut içerikli karmaşık konulardaki ana fikirleri ve teknik konularda (uzmanlık) alanıma giren tartışmaları anlayabilirim.
• Konunun ana temasını ve ipuçlarını değerlendirerek anlayabilirim. Dinlediğim konuyu çeşitli stratejiler kullanarak anlaşılır olmak içim çeşitli stratejileri, dinlediğim konunun esas noktalarını ve ipuçlarını değerlendirerek kullanabilirim.

Okuma

• İşim ya da ilgi alanıma giren haber, makale ve raporları hızla kavrayabilir ve hepsinin okunmaya değip değmediğine karar verebilirim.
• Yazarın özgün fikir ve görüşlerini aktardığı genel bir konu hakkındaki rapor ve makaleleri anlayabilirim.
•  İlgi alanıma giren akademik ya da uzmanlığımla ilgili ayrıntılı metinleri anlayabilirim.
• Mesleki ya da akademik alanım dışındaki makaleleri sözlük yardımıyla anlayabilirim.
• Sinema, tiyatro, kitap ve konserler gibi kültürel başlıkları olan makaleler hakkında yorumları okuyabilir ve başlıca özelliklerini özetleyebilirim.
• Mesleki, akademik ya da merak duyduğum, ilgilendiğim alanlara giren konulardaki mektupları okuyabilir ve en önemli noktalarını anlayabilirim.
• Bilgisayar programı gibi başvuru kitaplarına hızla bakarak ve ilgili açıklamaları bularak sorunu çözmeyi başarabilirim.
• Bir edebî anlatımda ya da tiyatro oyununda karakterlerin yaptıklarını ve sonuçlarını hikâyenin gelişimi açısından değerlendirebilirim.

Sözel Etkileşim

• Sıram geldiğinde bir konuşmaya başlayabilir, konuyu geliştirebilir ve bağlayabilirim.
• İlgi alanımdaki konularda ayrıntılı verileri karşılıklı tartışabilirim.
• Olaylar ya da deneyimlerle ilgili kişisel duygu ve düşüncelerimi aktarabilirim.
• Çoğu genel konuları içeren kapsamlı bir konuşmada etkin bir şekilde yer alabilirim.
• Bir tartışmaya fikirlerimi uygun açıklamalarla, görüşlerle ve yorumlarla destekleyerek katılabilirim.
• Bildiğim konulardaki tartışmalarda anlaşılırlığı kontrol ederek ve diğer konuşmacıları da konuya çekerek tartışma zemini hazırlayabilirim.
• Hazırlanmış bir röportajı ilginç yanıtları değerlendirerek, kontrol ederek, irdeleyerek uygulayabilirim.

Sözel Üretim

• İlgi alanımdaki pek çok konuda açık ve ayrıntılı açıklamalar yapabilirim.
• Fikirler ve tartışmalar içeren belgeselleri,  röportajları, haberleri anlayıp sözlü olarak özetle dile getirebilirim.
• Film ya da tiyatro oyunlarının konularını ve olay dizgisini anlayabilir ve anlatabilirim.
• Bir konuyu mantık dizgesi içinde akıl yürütmelerle ifade edebilirim.
• Bir konunun çeşitli seçeneklerinin avantaj ve dezavantajlarına ilişkin kendi görüşlerimi açıklayabilirim.
• Sebepler, sonuçlar ve varsayıma dayalı durumlar hakkında tahminde bulunabilirim.

Yazma

• Alanımla ilgili çeşitli konularda rapor, sunu, kompozisyon gibi ayrıntılı ve anlaşılabilir metinler yazabilirim.
• Herkesin ilgisini çeken konulara ilişkin makalelerin özetini çıkarabilirim.
• Çeşitli kaynaklardan ve medyadan aldığım bilgileri özetleyebilirim.
• Bir konuya ilişkin görüşümü sebeplerini de belirterek bir kompozisyon ya da “editöre mektup” biçiminde yazabilirim.
• Kesin görüşlerimi vurgulayarak ve destekleyen ayrıntıları ekleyerek bir kompozisyonu ya da raporu planlı olarak geliştirebilirim.
• Ayrıntılı ve kolay okunabilir bir şekilde olaylar ve gerçek ya da gerçek dışı deneyimlere ilişkin metinler oluşturabilirim.
• Bir film ya da kitap hakkında kısa bir eleştiri yazabilirim.
• Kişisel bir mektupta farklı duygu ve tavırları ifade edebilir ve günün olaylarını, olayların önemli noktalarını açıklayarak aktarabilirim.

C 1 (Yüksek 1) Düzeyi

Dinleme

• Uzun bir konuşmayı kolay anlaşılır bir yapısı olmasa da ve ilişkilendirmeler açık olmasa da takip edebilirim.
• Konuşmalardaki tarz ve kullanım geçişlerini kavrayarak deyim türü ifadelerin ve günlük dilin çoğunu anlayabilirim.
• Belli bilgiyi istasyon, spor stadyumu gibi yerlerdeki topluluk anonslarının niteliği kötü ve zor anlaşılır olsa da anlayabilirim.
• Karmaşık teknik bilgiyi (kullanım talimatı, ürün ve hizmetin tanıtımı gibi) anlayabilirim.
• Karmaşık bir şekilde sunulduğunda bile meslek ya da bilimsel ilgi alanıma giren ders, konuşma ve raporları anlayabilirim.
• Argo ve deyim içeren filmleri zorlanmadan anlayabilirim.

Okuma

• Oldukça uzun ve zorlayıcı metinleri anlayabilir ve sözlü olarak özetleyebilirim.
• Görüşlerin, bakış açılarının ve bağlantıların tartışıldığı karmaşık rapor, analiz ve yorumları anlayabilirim.
• Araştırma raporları gibi alanıma ilişkin oldukça uzmanlık isteyen metinlerdeki fikir, görüş be bilgiyi anlayabilirim.
• Eğer tekrarlayarak okuma zamanı verilirse mesleğime ya da ilgi alanıma ilişkin olmayan yeni bir aletin kullanımı gibi uzun, karmaşık talimatları anlayabilirim.
• Ara sıra sözlük kullanarak herhangi bir yazışmayı okuyabilirim.
• Çağdaş edebî metinleri kolaylıkla okuyabilirim.
• Bir anlatımın belirgin konusunun yanı sıra açıkça ifade edilmeyen anlam, fikir ve bağlantıları da kavrayabilirim.
• Bir edebî eserin sosyal, siyasal ya da tarihî geçmişini algılayabilirim.

Sözel Etkileşim

• Hedef dili, ana dili olarak konuşan kişilerin arasındaki akıcı bir konuşmaya uyum sağlayabilirim.
• Hedef dili, genel uzmanlık gerektiren bilimsel konularda akıcı, doğru ve etkin olarak kullanabilirim.
• Hedef dili, duygusal, atıfsal ve esprili kullanımları içeren sosyal hedefler için esnek ve etkin olarak kullanabilirim.
• Fikirlerimi ve görüşlerimi belirgin ve kısa olarak ifade edebilir ve karmaşık mantık akışlarını ikna edici bir şekilde sunabilir ve / veya sunulana cevap verebilirim.

Sözel Üretim

• Karmaşık konuların açık ve detaylı açıklamalarını yapabilirim.
• Uzun ve zor konuşmaları özetleyebilirim.
• Uygun şekilde konuları ilişkilendirerek, özel noktaları geliştirerek ve sonuçlandırarak bir şeyin tanıtımı ya da açıklamasını yapabilirim.
• Kişisel ya da mesleki ilgi alanlarıma ilişkin bir konuda iyi geliştirilmiş bir sunu yapabilir ve gerekirse hazırlanmış bu metinden uzaklaşabilir ve dinleyicilerden gelen konulara anında uyumlu değişmeler yapabilirim.

Yazma

• Çok sayıda genel ve mesleki konuda kendimi açık ve kolay bir şekilde yazılı olarak ifade edebilirim.
• Karmaşık bir konuyu en önemli noktalarıyla ana hatlarını çizerek bir kompozisyon ya da rapor gibi açık ya da iyi geliştirilmiş bir şekilde sunabilirim.
• Bir konu ya da olaya ilişkin yorumun görüş açılarını detaylı örneklerle destekleyerek sunabilirim.
• Farklı kaynaklardan bilgiyi bir araya getirebilir ve bunu bütüncül bir özete dönüştürebilirim.
• Kişisel bir mektupta duygularımın, deneyimlerimin ve olayların ayrıntılı bir betimlemesini verebilirim.
• Sözgelimi şikâyette bulunmak ya da bir görüşten yana veya karşı olduğumu ifade etmek için resmî olarak doğru mektuplar yazabilirim.
• Hitap edilen kişiye, metin türüne ve konuya bağlı olarak kelime kullanımımı değiştirerek dil bilgisi kullanım doğruluğu yüksek metinler yazabilirim.
• Hedeflediğim okuyucuya uygun bir tarz seçebilirim.

C2 (Yüksek 2) Düzeyi

Dinleme

• Kullanılan aksana bir süre alışma zamanı tanınması koşuluyla hızlı ve akıcı olsa bile canlı ya da yayın şeklindeki her tür konuşma dilini hiç zorlanmadan anlayabilirim.

Okuma

• Tezat, hiciv sanatlarının kullanıldığı asıl anlamı açık olmayan metinleri ve yapılan kelime oyunlarını anlayabilirim.
• Gündelik tarzda çok sayıda deyim ifadesi ya da argo içeren metinleri anlayabilirim.
• Çok iyi bilmediğim, aşina olmadığım konulara ilişkin kullanım kitabı, talimat ve sözleşmeleri anlayabilirim.
• Farklı türlerden (şiir, nesir, tiyatro) çağdaş ya da klasik metinleri anlayabilirim.
• Gizli değer hükümleri içeren ve çoğu ifadenin dolaylı ve belirsiz olarak verildiği edebî köşe yazıları ya da açıklamalar gibi metinleri okuyabilirim.
• Farklı edebî sanat kullanımlarını (çift anlamlılık, benzetme, sembol, çağrışım, belirsizlik) anlayabilir ve metindeki görevlerini değerlendirebilirim.

Sözel Etkileşim

• Hedef dili, ana dili olarak konuşanlarla kolayca her tür konuşma ve tartışmada yer alabilirim.

Sözel Üretim

• Farklı kaynaklardan alınan bilgiyi, görüş ve açıklamaları yeniden yapılandıran bütüncül bir sunuşla sözlü olarak özetleyebilirim.
• Herhangi bir konuda belirsizlik varsa bunu açığa kavuşturmak ve ortadan kaldırmak için çok esnek bir şekilde fikirlerimi ve görüş açılarımı sunabilirim.

Yazma

• Karmaşık konularda iyi geliştirilmiş ve kolay okunabilen rapor ve makaleler yazabilirim.
• Yaptığım bir araştırmaya dayalı bir konuda tam bir açıklama getirebilir, başkalarının görüşlerini özetleyebilir, detaylı bilgi ve gerçekleri değerlendirebilirim.
• Görüşümün sebeplerini veren iyi geliştirilmiş bir makale ya da proje eleştirisi yazabilirim.
• Kültür etkinliklerini (film, kitap, müzik, tiyatro, edebiyat, radyo, televizyon) eleştirebilen yorumumu yazabilirim.
• Gerçeklere ilişkin metinlerin ya da edebî eserlerin özetlerini yazabilirim.
• Bu türe uygun belirgin ve akıcı bir tarzda deneyimlerimi yazabilirim.
• Sözgelimi bir başvuru, talep, yetkililere ve üstlere ya da ticari müşterilere bir öneri için uygun tarzda belirgin, iyi geliştirilmiş karmaşık mektuplar yazabilirim.
• Bir mektupta çeşitli edebî tarzları kullanarak kendimi ifade edebilirim.