Türkçe Öğrenen Yabancı Öğrencilerin Sözlük Kullanma Tutum Ve Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma
Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin sözlük kullanımına ilişkin yapılan bu çalışma ile şu sonuçlara ulaşılmıştır:
- Türkçeyi öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin sözlükleri; ders dışında (sokakta, alışverişte), ödev yaparken, her ders arada bir veya her derste çok kez kullandıkları tespit edilmiştir.
- Öğrencilerin Türkçe sözlüklerden çoğunlukla sözcüğün anlamına bakmak; kendi dilindeki karşılığına bakmak, sözcüğün kökenini öğrenmek, ayrıca sözcüğün yazılışını kontrol etmek için faydalandıkları sonucuna ulaşılmıştır.
- Öğrencilerin kullandıkları sözlük tipi ise tablet veya masaüstü bilgisayarların sözlük programları ile kitap tipi sözlüklerdir. Ancak öğrencilerin büyük çoğunluğunun akıllı telefonların sözlük yazılımlarını kullandığı sonucu elde edilmiştir.
- Öğrencilerin Türkçe sözlük yazılım programlarında ise başta Android sonra IOS/Apple, az da olsa Symbian sistemli sözlük programlarını tercih ettikleri tespit edilmiştir.
- Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin akıllı telefon uygulamalarında kullandıkları sözlük yazılım programlarının içerisinde en çok Google Translate, az da olsa TDK Türkçe Sözlüğü kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Akıllı telefonların Türkçe sözlük yazılımları incelendiğinde; IOS/Apple'da 170 civarında çeşitli dillerden Türkçeye karşılaştırmalı çeviri sözlük yazılımı tespit edilmiştir. Bu yazılımlar arasında TDK sözlüğü bulunmamaktadır. Android'de ise 100 civarında çeşitli dillerden Türkçeye karşılaştırmalı çeviri sözlük yazılımı bulunmuştur. Bu yazılımlar arasında TDK Türkçe sözlük yazılı ve sesli sistemleri ile bulunmaktadır. Ancak elde edilen bulgulara göre öğrenciler Türkçe ile ilgili her konuda resmi kurum (yetkin) olarak kabul edilen TDK'nın yazılımını büyük oranda tercih etmemektedir. Bu konuda TÖMER'lerde veya başka kurum veya kuruluşlarda yabancılara Türkçe öğretimi yapanların TDK'nın sözlüğünü öğrencilere tavsiye etmelidir.
- Türkçeyi öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin 25 maddelik sözlük kullanım tutumunun "tamamen katılıyorum, katılıyorum" ile olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
- Öğrencilerin sözlük kullanım tutumlarının, cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
- Öğrencilerin sözlük kullanımları dil düzeyi değişenine göre incelendiğinde ise A2 ve B1 seviyesindeki öğrencilerin sözlük kullanım tutumunda istatistiki olarak anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeyinde her öğrenci sözlük kullanmaya ihtiyaç duyar.
Dil seviyesi arttıkça sözlüklerin daha bilinçli kullanılması da gerekir. Çünkü dil düzeyleri arttıkça günlük konuşma dilinden ziyade akademik kavramların, terminolojinin, mecazların, atasözlerinin, deyimlerin kullanım alanının da genişlediği görülmektedir. Dil ediniminin ve öğretiminin temel kaynaklarından olan sözlükler, bu yönüyle ciddiyetle ele alınması gereken araçlardandır. Teknolojiye uygun öğretim ortamı ve materyali oluşturmak, dünyaya açılan ve gittikçe yaygınlaşan yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışan tüm akademisyenlerin görev ve sorumluluğudur. Bu nedenle yabancı öğrencilere dil düzeylerine göre sözlüklerden faydalanma becerisi kazandırmak, onları sözlük kullanma konusunda bilinçlendirmek ve doğru kaynaklara yönlendirmek gerekir.
